از پشت پنجره دستهایش را شناختم که فرمان ماشین را گرفته بود و از مقابل می آمد. نگاهش کردم تا وقتی که مقابل ساختمان توقف کرد. مدتی بود که آماده چشم به راهش بودم. از پله ها سرازیر شدم و به سوی برادر گمشده ام رفتم. از ماشین پیاده شد و در را برایم باز کرد و به جای سلام گفت: پس مادر هم رفت؟
لبخند زدم: مثل همه مواقعی که از درون ویرانم ولی ماسک خنده را بر چهره ی دردمندم می زنم و می خندم. به رویش لبخند زدم و گفتم: آره. آخرش همه مان رفتنی هستیم
- من هشت سالم بود که مادرم مرد... هشت... هشت و نیم
فصل مشترک همه مان تو بودی. در زندگی! در مرگ! در مادر بودن! مادر همه مان بودی. پدر می گوید تا به حال شصت بچه را بزرگ کرده اید. این یعنی در واقع : خواهرهایت. بچه های خودت. بچه های عمو. خواهر ها و برادرهای کوچکتر پدرم و بچه های دیگران و شاگردانت و بروبچه های مردم. انگار هر جا فرزندی بوده است تو مادرش بوده ای.
فرهنگ پرسید: تا حالا کجا رفته ای؟
- هیچ کجا
- پس از فرودگاه داری یک راست می روی به بهشت زهرا؟
- مثل همیشه اول می روم دیدن مادرم
بعد گفتم: می دانم کار داری... زحمتت می شود... می خواستیم با تاکسی برویم
- به خاطر کسی که چهل و پنج سال پیش در آن خراب آباد اسم مرا "فرهنگ" گذاشت... به خاطر او آمده ام. حاضرید؟
مرجان و پدر هم آمدند و حرکت کردیم. در آن جمعه ی به داغ دیدن تو می آمدیم. توی بهشت زهرا غلغله بود و در آن قطعه که تو ساکن شده ای غوغا. خاک و جمعیت در زیر آفتاب سوزان! زندگی عجیب است و مرگ عجیب تر! آنها که بایست بیایند بر سر مزارت نیامدند و آنها که نمی شناختیمشان به سر خاکت آمده بودند! آن همه جوان! آن همه مهر و احترام! آن همه گل! آن جوانی را که شبیه خواننده های رپ لباس پوشیده بود و کاسکت به سر داشت و دسته ای گل سرخ بر روی خاکت گذاشت را یادم نمی رود و "فرهنگ" که می رفت و می آمد و بر سر گورت آب می ریخت و دوباره با آن قامت رشیدش آشفته می رفت و قطعه ای سیمان را می آورد و بر سر گور بی سنگ ات می گذاشت و باز هم می رفت و باز می آمد و سنگ را می شست و باز لیوانی آب می نوشید و نیمی از آن را بر خاک تو می ریخت را به یاد می آورم. تو مادری بودی که او هرگز به خود ندیده بود... مگر نه؟ تو مادری بودی که او هرگز دفنش نکرده بود. انبوه جوانانی که حتماً روزی از فرزندانت بوده اند و کنارمان ایستاده بودند و در سکوتی صلح جویانه همراهی مان می کردند را فراموش نمی کنم. آخر سر گلها را بر سر خاکت پرپر کردیم و باز بر مزارت آب ریختیم. آن شب وقتی به خانه برگشتیم چیزی در وجودم آرام گرفته بود. همان شب ترا در خواب دیدم که با همان پیژامه و تی شرت کهنه روی گل و خاک نشسته ای و تن ات از برگ گل پوشیده است. آن شب پس از مدتها همگی با خیال راحت خوابیدیم چون توی آن شلوغی تو خوشحال بودی و با گلبرگلها بازی می کردی. با مهر و گل بدرقه ات کرده بودیم. تو آنجا بودی. تو ما را دیدی.