چشمان بیدار- مهستی شاهرخی: novembre 2011

 
 

چشمان بیدار - مهستی شاهرخی


All rights reserved - Contact: mahasti_shahrokhi(at)hotmail(dot)com

 
 

mercredi, novembre 30, 2011

چهره های سیمون ماشار - برتولت برشت ، عبدالرحمن صدریه


Libellés : , ,


samedi, novembre 26, 2011

تلاش بیهوده عشق - ویلیام شکسپیر، دکتر علاء الدین پازارگادی

mardi, novembre 22, 2011

تولدت مبارک مرجان

تولدت مبارک مرجان*
امروز روز تولد تست مرجان، مرجان خواهرم که در روزهای انقلاب کودک بود و انقلاب کودکی اش را و بازی های کودکی اش را از او گرفت و جنگ و ضدهوایی و خاموشی را به او اهدا کرد؛ و مرجان مانند گیاهی در شبهای خاموشی ، پشت پنجره های پوشیده از کاغذهای سیاه در کنج زیرزمین رشد کرد، مرجانی که نوجوانی اش در سالهای جنگ سوخت و به باد رفت؛ با همه ترسهای بی وقفه و مداومش از گشت و سپاه و مدیر و معلم و مدرس آموزش عقیدتی، مرجان که مثل آب زلال بود و کدر و کدر و کدرتر شد تا به سیاهی غلیظ رسید*
چه فکری خواهی کرد اگر خواهری که از زمان تولدش او را دیده ای و شناخته ای را در کنار بازجوی اطلاعاتی ببینی؟
چه حسی خواهی داشت اگر مرجانی که سپیدی یاس سپید را داشت بر روی صفحه تلویزیون در حال خواندن اطلاعات جعلی و ساختگی و انتقال آن به مردم و جهانیان ببینی؟
چه فکری خواهی کرد اگر بشنوی مرجان دیگر ماجراهای انقلاب و اعدامها و کشتارهایی که در خاطرات کودکی اش حک شده است را خاطره جمعی نمی داند بلکه آن اتفاقات، جزوی هستند از خاطرات شخصی و کودکی اش؟
چه واکنشی نشان خواهی داد اگر پرسوناژهای مرجان خواهر کوچکترت، دختران داستانش در غرب الکلی و قمارباز بشوند؟
چه خواهی گفت اگر مرجان خواهرت، چون تکیه گاهی عصای دست بازجو و اطلاعاتی ها راهی پارلمان اروپا بشود تا صمیمیت کودکانه و محبوبیت اش پشتوانه ای بشود برای پذیرش حرفهای مأموران اطلاعات، و دانسته یا نادانسته خود را در خدمت اهداف آنان بگذارد، همان مأمورانی که در دوره ای، سینماگران دیگر را تهدید به قتل می کردند، همان مأمورانی که با قاتلان همکار و همنشین هستند، خواهرم بیگناهم با آنها چه می کردی؟ چگونه وردست آنها شدی؟ چطور دلت آمد با آنها همراه شوی؟ آیا مرجان کوچک در درونت مرده است؟ آیا اکنون فقط به مرجان حسابگر تبدیل شده ای؟ ایران چه شد؟ پرسپولیس چه بود؟ آیا همه اینها نقش هایی کودکانه بود برای کتابسازی؟ آیا مرگ ندا و سهراب و اشکان و ترانه و امیر و محسن و کیانوش بیهوده بود؟ آیا مرگ آن جوانان نازنین، فقط سوژه ای شد برای ترسیم نقشی پرفروش؟ آیا خون متبرکشان مرکبی نشد برای خودنویس فرصت طلبان و برای پررنگ نمایاندن امضاهای تایید و قراردادهای پر سود؟
آیا اکنون به سادگی، ایران، کشور زادگاه ما را می شود در استودیوهای بابلربرگ و هالیوود بازسازی کرد؟
آیا خاطرات کودکی مرجان و خاطرات جوانی من را می شود چون کالایی در ابعاد مختلف و به شکلهای مختلف و با چاشنی و سس های مختلف به جهانیان ارائه داد و به جای بیدار کردن ذهن خفته و خمودشان، با آن تصاویر سرگرمشان کرد؟ آیا خواهرکم به همنشینی با فرزندان هنرپیشه های مشهور و انعکاس صدای آنان اکتفا خواهد کرد و از صدای مردم ایران دور خواهد شد؟
آیا مبارزه مردم ایران را می شود چون ترانه گوگوش «کیو کیو، بنگ بنگ» بازی کودکانه ای تلقی کرد؟ بازی کودکانه! و حالا مرجان، امروز که چهل و دو سال را پشت سر گذاشتی و به سن عقل و خرد رسیده ای، آینده را چگونه می بینی؟ آیا نقش پرسپولیس دیگر از خاطره جمعی ات گریخته؟ و یا در میان دود سیگار محو شده؟ آیا دود سیگار بود که ماجراهای انقلاب و سرکوب مردم ایران را چون ابری در فیلم در برگرفت و پوشیده در حجابی از شوخی با تجربه های نوجوانی جایگزین کرد؟
آیا می شود تاریخ و گذشته را آهسته آهسته به عقب راند و به سادگی آن را مانند پس زمینه ای برای داستانهای سرگرم کننده به کار گرفت؟ آیا برای یک هنرمند، تاریخ مبارزات مردم ایران برای رسیدن به آزادی و استقلال، کالایی بیش نیست؟
آیا «پرسپولیس» به زودی به صورت نقشی بر روی تی شرت و کفش باسکت و بج و پینس به بازار خواهد آمد؟
آیا تاریخ گمشده چیزی مانند سریال «قهوه تلخ» بازنویسی، خواهند بود و به شکل کاریکاتور و یا همچون هجوی از حقیقت به خورد ملت داده خواهد شد؟
آیا تاریخ گمشده و به تاراج رفته ایرانیان، یک بار دیگر کالایی خواهد شد برای سرگرمی غربیان؟ آیا آن تاریخ حذف شده، همزاد طلای زرد و سرخ و سیاه نیست؟
در سالهای دور، روز تولد مرجان کوچک در خانواده، مثل روز عید بود، روزی پر از روشنی و زیبایی و امید به آینده! اما مرجان، خواهر آن سالهایم، جایش را به خواهران دیگر و مرجان های دیگر داد؛ خواهر روزهای غربت و تبعید مرجان دیگری بود که از مرجان کوچک سالها و کیلومترها فاصله دارد و چه حیف و در روزهای تلخ و سیاه، خواهر کوچکم زهرا است و ترانه و چه دلتنگم امروز که هیچ هوس آلو مسما ندارم و دلم برای خنده مرجانکی در سالهای پیش، چه تنگ است
امروز،
در روز تولدت، مرجان، کودکی ات را و نقش های کودکی ات را به یاد می آورم و چقدر هر دو از روزهای تولد و زایش و حیات دوریم؛ و ناخواسته، چقدر بدون آینده ای شکوفا، سریع به مرگ نزدیک شده ایم

Libellés :


dimanche, novembre 20, 2011

دگردیسی

  • آیا می شود تئوکراسی را رنگ کرد و نامش را گذاشت دموکراسی؟
    آیا تغییر قیافه را می شود دگردیسی نام نهاد؟
  • آیا شعار «ما همه با هم هستیم» خلاف دموکراسی نیست و نشان واضحی از تمامیت خواهی؟
  • مگر همه یک عقیده و یک رأی دارند؟
    مگر همه یک شکل و یک رنگ هستند؟
    این سپاه یک رنگ به کجا می رود شتابان که زیر چکمه ها و سم های ایشان صدای ناله و فریاد است؛ تا کجا می شود نقش بازی کرد؟ و تا کجا می شود با عوامل سینمایی مردم را فیلم کرد و به آنها دروغ گفت؟

mercredi, novembre 16, 2011

داونلود نمایشنامه هملت شکسپیر

Libellés :


samedi, novembre 12, 2011

عصر یخ

آخر هفته با دوستی تلفنی درددل می کردیم، دوستم می گفت «بالاخره این جوری نمی مونه» گفتم « این سپاه بار خودش را بسته و حالا حالاها خیال رفتن نداره» گفت «باشه ولی اوضاع این طور نمی مونه بالاخره عوض می شه» پرسیدم «کی؟ چه وقت؟» گفت «دویست سیصد سال دیگه این جوری نیست»؛ یاد شخصیت های چخوف افتادم که از آینده دوری حرف می زنند، از چهارصد سال دیگر، که الان یک قرنش گذشت و بهتر نشد اما بشریت تجریبات تلخی و خونباری را تحمل کرد، و نشد آن طوری که آنها فکرش را می کردند، گفتم «آره، عوض می شه، اما گمان نمی کنم بتوانم تا آن موقع دوام بیاورم و آن روز را به چشم ببینم» و بعد به فکرم رسید که به جای وصیت سوزاندن جسدم، بهتر است منجمدش کنند، چند مدت، طی دوران نئوفاشیسم و عصر یخ را توی فریزر و یخچال بمانم و در روز رهایی و آزادی دوباره چشم باز کنم، همین فکر به من امید داد که هر جوری شده دوام بیاورم،
فرق ذهنیت شخصیت های هزاره سوم اینست: علم پیشرفت کرده، گرچه دولتها و سرمایه دارها آتش افروزی می کنند اما امکانش هست که قلب ملت ها دوران جنگ در یخچال ها سالم بماند و کپک نزند،
چخوف بیمار بود و می دانست می میرد و آن روز را نمی بیند ، اما چخوف با «مرگ» تمام نشد و فقط بخش فیزیکی اش مرد! شخصیت ها و افکار و کلمات و آرزوهای چخوف و خلاصه بخش معنوی چخوف از طریق تئاتر و ادبیات زنده مانده و با ما حرف می زند و کاش می شد بخش فیزیکی اش را هم زنده نگه داشت، اما حالا دیر شده، به مرور زمان و با پیشرفت علم؛ شاید بشود، شاید روزی برگردند، اما اگر همه برگردند خیلی دنیا شلوغ می شود و اول از همه پولدارها مثل مومیایی های مصری برمی گردند و دنیا برای همه تنگ می کنند و آنوقت چی؟
گفت «کجایی؟ چی شدی؟ قطع شد؟» گفتم «نع! قطع نخواهد شد، داشتم به عصر یخ فکر می کردم» و از خود می پرسیدم اگر انسان بخواهد هر جور شده دوام بیاورد و زنده بماند تا از این دوران عبور کند، به جای «وصیت نامه»، چه واژه ای برایش موجود است؟
به جای «به خاک سپاری»؟
و خلاصه
برای رسیدن «دنیایی نو»، به «اندیشه ای نوین» و به «زبانی تازه» نیازمندیم؛ این طور نیست؟

Libellés :


samedi, novembre 05, 2011

مرجان ساتراپی: از حذف حافظه تاریخی تا نوستالژی خورش آلو مسما

سه زن بودیم، سه زن غیرفرانسوی تبار در عصر یک روز پاییزی آخر هفته پاریس؛ نه بارانی می بارید و نه باد شدیدی می وزید، باز برای مدت کوتاهی هوا آرام گرفته بود؛ جوانترین ما، لیزا، الجرایزی تبار بود، او از ما پرسید آیا فیلم اخیر مرجان ساتراپی را دیده ایم و تا مینا و من به او جواب بدهیم، گفت: بهترین اثر مرجان «پرسپولیس» بود، مینا از من چند سالی کوچک تر است زودتر جوابش را داد، گفت فیلم را ندیده ولی از تیزر فیلم و شباهت آن با امیلی پولن اثر ژان پیر ژونو، کلافه است و حرفش با تکرار محتوای حرف لیزا تمام شد، بهترین اثر مرجان «پرسپولیس» بود


http://s.excessif.com/mmdia/i/44/8/persepolis-6-3925448gpubv.jpg?v=،


هنوز چیزی نگفته بودم که لیزا پرسید: مهستی شما فیلم را دیده اید؟ و من تازه به حرف آمدم، «نع! اما داستان و تقلید هدایت وارانه اش را وقتی خواندم نپسندیدم»، توی فکرم تشابه ناصرعلی و هدایت در آخرین روزها ولحظات زندگیش در پاریس را مجسم می کردم که دردناک تر از آن بود که بشود تصویرش کرد، هدایتی که گیاهخوار بود و خورش آلومسما تسکینی بر دردهای او نبود، هدایتی که پستانهای درشت سوفیا لورن مرهمی بر گرایش همجنسگرایانه او نبود و در خود تپید و نتوانست به مردمی که خوب می خوردند و خوب می گشتند و به دردهای دیگران بی توجه بودند دردهای کهن ملتی که قرنها سانسور شده بود را بگوید، صادق خانی که برای شناختن پرسپولیس و تاریخ کهن تا آنجا رفت که زبان پهلوی بیاموزد تا تاریخ گمشده و تاریخ حذف شده و تاریخ نانوشته خود را پیدا کند، و فکرم پیش صادق خان بود که هرگز تار را با گیتار و ویلون عوض نکرد چراکه تار صدای زخمه روح ایرانی است


Poulet aux prunes de Marjane Satrapi et Vincent Paronnaud،
تصویر گلشیفته با آرایش و لباس امیلی پولن در نظرم بود که با صدای مینا به خود آمدم: «من ساتراپی را در کتابهای مصورش دوست دارم، اما فیلم؟ - فیلمش سریع از ماجراهای انقلاب رد می شود و به ماجراهای شخصی و زندگی در اتریش و دوست پسرش و غیره می پردازد» مینا دوران بلوغش را در فرانسه گذرانده، سرگذشت و تجربیاتی شبیه به مرجان دارد، به این فکر افتادم که ما ایرانیان از جایزه گرفتن ساتراپی در جشنواره کن خیلی خوشحال شدیم و تا دو سه سال پیش، مرجان برای ایرانیان مهاجر فرانسه، نماد نسلی در تبعید بود که هنوز حرفش را می زد، مرجان در کتابش به جان عمو انوش سوگند خورده بود که حرفش را بزند و هر جا که هست چهره حقیقت را بنمایاند، آن روزها او هنوز دیلماج مخملبافان نشده بود تا در مشایعت با ایشان به پارلمان اروپا برود و بازیچه اوپوزیسیون مرفه در گردش شود



'Marjane
حق با مینا بود مرجان از مسیر اولیه خود خارج شده بود، چیزی که مرجان ساتراپی را محبوب کرد، «پرسپولیس» بود، پرسپولیس در کتاب اول! با محبوبیت و استقبالی که در اروپا از مرجان به عمل آمد، او به تکرار خود پرداخت و کلام مقدس و قسم به جان عمو انوش یادش رفت، تکرار خود و تکرار دیگران و استفاده از شهرت برای ورود به دنیای سینما و از تولیدات خود فیلم ساختن!
اما دنیای فیلمسازی و سینما دنیایی متفاوت است و ابزاری دیگر و بیانی دیگر، موضع گیری ج-اس* در برابر کتابهای مصور مرجان و پرسپولیس را اثری «ضدایرانی» دانستن نگذاشت تا فیلم مرجان توسط ایرانیان مورد بررسی و نقد قرار گیرد، اشتباهی که به محض موفقیت یک ایرانی در خارج از مرزها بدان دچار می شویم، اشتباهی که در مورد شیرین نشاط برای بررسی فیلمش با مفهومی دقیقاً سیاسی در دوران آشوب پس از انتخابات داشتیم، مرتکب شدیم
نکته باارزش و مهم در«پرسپولیس» نشان دادن حذف حافظه تاریخی بود، و یادآوری تاریخی که هنوز در ذهن یک کودک هشت ساله بود به صورت تصاویری ساده و گویا منعکس می شد و با خواننده ارتباط برقرار می کرد، تصاویر و داستانی که در کارخانه کتابسازی و فیلمسازی مانند ابزاری به کار گرفته شد تا آهسته آهسته خواننده و بیننده را به سوی دنیای سرگرمی و فراموشی بکشاند؛ حرف مینا با گفتن این که تمام کتابهای ساتراپی را خوانده و دارد و اشاره ای به نام کتابهای مرجان ساتراپی تمام شد




http://blindmanwithapistol.files.wordpress.com/2008/05/persepolis-theveil-lg.jpg
لیزا پرسید«گلدوزی چیه؟ مهستی شما این کتاب را خوانده اید؟» لیزا اسمم را درست تلفظ می کند و این برای من کم پیش می آید که طنین نامم را از زبان یک «غیرایرانی» به درستی بشنوم، گفتم گلدوزی یک نوع «مونولوگ واژن زن ایرانی است، به صورت مصور و ساده؛ صدای مینا درآمد که فقط بخش سکسوالیته زن ایرانی نیست بلکه ماجراها و تاریخ هم هست؛ و من باز یادم آمد که چگونه حذف تاریخی به مرور فراموش می شود و انعکاس صدای زنان بی پناه سنگسارشده و مورد تجاوز قرار گرفته فراموش می شود و فقط به بازگویی بخش هایی از زندگی زنان متأهل ارضا نشده، برای سرگرمی خواننده وبه خصوص برای ارضای کنجاوی خواننده غربی اکتفا می کند، گویی دردهای روح صادق خان فدای خورش آلومسما برای ناصرعلی شده است
به آن دو ، گفتم آره، راستی پرسپولیس به فارسی ترجمه شده و به بازار آمده! هر دو با یک صدا پرسیدند: چطوری؟
گفتم در سایت های اینترنتی فارسی خبرش را خواندم، اسم مترجم نیامده و نوشته اند کتاب به صورت سانسور نشده به بازار آمده!!! آخر مگر ارشاد اسلامی با ساتراپی شوخی دارد؟ چگونه وزارت ارشاد می تواند کتابی که حکومت ایران «ضدایرانی» تشخیص داد و فیلم را سزاوار حمل نام ایران به جشنواره ندانست و طرد کرد، فیلمی که اخیراً نمایش آن در تونس با اعتراض بنیادگرایان تونسی روبرو شده که چرا عکس خدا را کشیده است؟
چطوری می شود که در چنین موقعیتی کتاب در ایران منتشر می شود؟؟؟؟ هیچکداممان پاسخ نداشتیم، باورنکردنی است اما حقیقت دارد، (فرصت مقایسه کتاب را ندارم، جانش را ندارم، به نیرویم برای زنده ماندن نیازمندم اما کتاب اینجاست
[+] خودتان مقایسه کنید، البته ممکن نسخه داونلود همان نسخه ای نباشد که در ایران پخش شده است و از آن عجوزه مکار با آن همه مشاطه گرهیچ حقه ای بعید نیست)*
مرجان دیگر سکوت جایز نیست، مرجان ساتراپی بایست نسبت به پخش نسخه فارسی کتابش در ایران مواضع خود را اعلام کند و چیزی بگوید، گرچه مانند همگی ما در کشوری که نه قانون کپی رایت رعایت می شود و ناشر به پشتوانه قانون، حرمت مولف خارج از کشور را (مانند حق مولف داخل کشور) نگه نمی دارد و نویسندگان داخلی نیز با باندبازی و با «من بمیرم، تو بمیری» یا مثل مهران مدیری با قسم دادن مردم به جان خودشان می خواهند جلوی پخش و کپی غیرقانونی آثارشان را بگیرند، در حال حاضر به هیچ جا نخواهیم رسید، دادگاه فعلاً برای طلاق اصغرآقا از سیمین خانم هایی که در هر رژیمی از در دادگاه «کتک خورده و راضی» و جایزه به بغل بیرون می آیند تشکیل می شود و قتل نداها و سهراب ها و زهراها هیچ دادگاهی به خود نمی بیند، در برابر حکومتی که خود اجازه می دهد برای کشتن نویسنده ای بیگانه در کشوری دیگر، فتوای مرگ صادر کند ما هیچگونه حقانیت و حمایت قانونی نخواهیم داشت و دستمان به جایی بند نیست فقط فریاد اعتراض یا حداقل نقی به جیگر این زورگویان خودکامه، گه گاه ضروری است، پس مرجان برای سوگندی که به خاک عمو انوش خوردی، گه گاه جیغی بکش! شهرت فقط برای پر کردن جیبها نیست، شهرت مسئولیت هم هست، ساکت نمان! حرفی بزن مرجان!


http://graphisme-illustration.sambotte.com/public/arts%20graphiques/Portraits%20d%27artistes/2007/persepolis-morceaux-choisis-2.jpg


با این فکرها بود که به سمت خانه راه افتادم، نه هوس خورش آلومسما داشتم و نه میل شنیدن نوای ویلون، چیزی سنگین مانند آسمان ابری پاریس بر قلبم سنگینی می کرد، آنقدر در خود فرو رفته بودم که توی راهرو، متوجه نگاه متعجب از چشمان درشت همسایه آفریقایی ام نشدم، ونوس سیه فام طبقه بالا از این متعجب بود که در ماه نوامبر باز هم با صندل به خیابان رفته ام و هنوز دارم با پاهایم نفس می کشم


Libellés : , , ,


This page is powered by Blogger. Isn't yours?