بشکن بشکن رضا قاسمی پس از وقایع تیر 78 را شنیده اید؟ آیا ما مجبوریم در هر موردی اظهار نظر کنیم؟ آیا واقعاً وقایع تیر ۷۸ و جنبش دانشجویی ربطی به این بشکن بشکن دارد؟ آیا با بشکن بشکن و قر کمر و دست افشان و پای کوبان می شود رفت جلوی گاز خردل و باتوم برقی؟ آخه این هم شد حرف؟ آیا بهتر نیست نویسنده بیشتر بنویسد و کمتر حرف بزند؟
نمی دانم این: "حوصله هیچ جمعی را ندارم" را خوانده اید یا نه؟ در ادامه اش "برای افزودن به چیزی، باید از چیز دیگری بکاهیم"/ از ناصر زراعتی را هم بخوانید! تا این کنیز سراپاتقصیر هم از وقت خود بکاهد و با نکته بینی چند کلمه ای بر آن بیافزاید.

نکته بینی: این ضرب المثل "اصفهان نصف جهان" ساخته ذهن اصفهانی جماعت است. وگرنه مردمان شهرهای دیگر نمی آیند یک چنین حرفی را بزنند و اصفهان را نصف جهان تلقی کنند. پس "خود گویی و خود خندی، عجب مرد هنرمندی!". تازه اصفهانی اگر می گویند "اصفهان نصف جهان"، از روی تواضع است. (اصفهانی را در اینجا به عنوان استعاره به کار می برم.) اصفونی جماعت جز خود کسی را نمی بیند و جز خود کسی را باور ندارد. وقتی قبیله اصفهان می آید در تهران و نام قومی "زنده رود" را می گذارد بر ماهنامه ی ادبی اش در تهران. و بعد جنگ های قومی بین "دولت آبادی" ها یا خراسانی ها و "براهنی" ها یا آذربایجانی ها و جنوبی ها و شیرمحمدها و نخلها، ناگهان متوجه می شویم که ادبیات ایران بیشتر ادبیاتی قومی است و در فضایی ملوک الطوایفی اداره می شود و هر طایفه شیخی دارد و هر شیخ مریدانی و در چنین فضایی است که این ساختار را با ادبیات مهاجرت بخیه زدن و شیوخی را برای ادبیات مهاجرت برگزیدن کاری است کارستان! البته در این پراکندگی مدرن، برخی وظیفه ملی و میهنی خویش را ادامه می دهند و تلاش می کنند تا در زمرهء شیوخ قبایل مهاجر قرار بگیرند و به منزله ی یک سفیر فرهنگی از جانب شیوخ دیگر حمایت و تایید شوند.

فقط یک اصفهونی می تواند بیاید و این وسط ریش سفیدی کند و اینطور با تردستی سر و ته قضیه ای به این زشتی را هم بیاورد. طوری که نه روزنامه معذرت بخواهد و نه نویسنده پوزش بخواهد و همه راضی شوند و خواننده هم که اصلاً نباید او را جدی گرفت چون نه حقی دارد و نظری و یا احترامی. این طوری هنر چندصدایی ریش سفیدی در مهاجرت و میانجیگری و هنر زبان بازی و مهرورزی و اصفونی بازی چون کاتالیزوری عمل می کند که همه از آن شادان و کامیاب بیرون می آیند. هم نویسنده را تا عرش اعلاء برده و هم دیگران را پایین کشیده و هم سئوالاتی مطرح کرده و هم بحثهایی را پس زده و بدون این که روی اشتباه مصاحبه گر و امتیازات بی موردی که روزنامه با سکوتش به نویسنده ای خودمرکزبین برای تاخت و تاز و حمله به دیگران داده است انگشت بگذارد و یا تاکیدی داشته باشد، مانند یک شعبده باز می برد و می دوزد تا در آخر سر و ته ماجرا را به هم بیاورد تا سروصدای دیگران را بخواباند. برای راست و ریست کردن و پایان دادن به غائله بایست تجلیلی هم از خود بیاورد که آن هم اگر خوب دقت کنیم یک خط در میان هست و هم تقدیری از یک نویسنده پرگوی پرحرف "نام آور!". حالا همه راضی و شادان اند.

در هزاره سوم هستیم و انسان مقام والایی دارد و تحقیر دیگران هنر به شمار نمی آید. سواد گفتنی است. به کار گرفتنی و شنیدنی و نوشتنی است. نباید فراموش کرد که دوره کشاورزی و زراعت گذشته است و مطبوعات یک کشور هفتاد و چند ملیونی را نمی شود با روش ریش سفیدی شیوخ قبیله نشین و اصفونی بازی اداره کرد و برای ختم هر غائله ای از حل المسایل نفوذ محافل ادبی از یک سو و نفود نیروهای رسمی و غیر رسمی دولتی استفاده کرد. آیا این آقای نویسنده که دیگران را به بیسوادی متهم می کند خود تاکنون چه تولیداتی در زمینه فرهنگی داشته است. چند پژوهش و ترجمه و تحلیل از فرهنگ مادری و یا بالعکس از خود نشان داده است؟

هدایت در زمینه ترجمه بهترین نویسندگان غربی را به ایرانیان معرفی کرد. شناخت داستانهای چخوف و کافکا را مدیون هدایت هستیم . از این سو با جمع آوری فرهنگ عامه و ثبت آن در نیرنگستان و همچنین اساطیر ایران و آموزش زبانهای باستانی در صدد پاسخ گویی به ذهن پرسشگر و عمیق خود بود. هدایت بلوف نمی زد و حاصل کارش و نوشته هایش باقی مانده است. نویسنده ای که نهایت تلاشش لینک دادن به روزنامه های اصلاح طلب و یا روزنامه های رایج داخلی است و در نهایت سوادش روزنامه خوانی است دیگر پس نمی تواند نویسنده ی بسیار بزرگی باشد.

نویسنده ای که برای ادبیات معیار نداشته باشد و با جو سازی و بایکوت مدام خر خود را پیش براند، قابل مقایسه با شخصیت وارسته ای مانند هدایت نیست. حتا نویسندگان فعال دهه چهل، نویسندگانی مانند جلال آل احمد و غلامحسین ساعدی با تحقیق و ثبت فرهنگ دورافتاده ترین نقاط ایران در زمینه ی فرهنگی و انسانشناسی کارهای باارزشی ارائه دادند که هنوز هم مورد استفاده و معتبر است.

با بلوف زدن نمی شود، نویسنده ای مانند محمود دولت آبادی را محو کرد. محمود دولت آبادی، در زمینه خود حتماً بسیار کتاب خوانده و مطالعه داشته و دارد و توانسته است اثر عظیمی مانند "کلیدر" را بنویسد و ای بسا که "کلیدر" بماند و باد همه ی این همنوایی های پنهانی را برای سریع تر رسیدن به اوج قله ها با خود محو کند. مقایسه فونئتس با دولت آبادی مقایسه مضحک و بیموردی است. حتماً دولت آبادی چیزهایی خوانده که فوئنتس نخوانده و در هر صورت میزان اطلاع رسانی نویسنده هیچ ربطی به سطح کار ادبی آنان ندارد. هر نویسنده ای جای خود را دارد وکسی جای دیگری را نمی گیرد.

ادبیات عرصه و جولانگاهی برای معلومات کاذب نمایی نیست و کم سوادی نویسنده در این چند سال از نوع پاسخ هایش در مصاحبه های متعددش به اکثر خوانندگان ثابت شده است و فقط مشتی جوان ساده لوح و چند دختربچه گیج و هاج و واج را می تواند محسور خود کند ولی در دراز مدت اینها هم بیدار خواهند شد.

به هر حال حل مسایل به صورت ریش سفیدی در میان ایرانیان و پیدا شدن ریش سفیدانی برای ادبیات تبعید و مهاجرت و آن مصاحبه و این ماجراها باعث نوشتن این خطوط شد.