mercredi, mai 27, 2009
الکساندر کالدر و سیرک جهان
از نمایشگاه های دیدنی امسال، دو نمایشگاه الکساندر کالدر و نقاشی های آبستره واسیلی کاندینسکی در مرکز فرهنگی ژرژ پمپیدو است. نمایشگاه با سیرک بزرگ کالدر آغاز می شود؛ در کنار سیرک، فیلمی از کالدر می بینیم که چگونه اشیاء ساخته ی دست خویش را به شکلی نمایشی به حرکت در می آورد. فیلم در سال 1955 تهیه شده است.
آثار به نمایش در آمده سالهای پاریسی کالدر یعنی از 1926 تا 1933 را در برمی گیرد. کالدر طی هشت سال زندگی در پاریس قسمت اعظمی از آثار خود را آفرید. مجسمه های کالدر در واقع طراحی پیکر و یا حجمی توسط یک میله باریک در فضا است.
مجسمه های کالدر سیال اند و با نخ مانند ماریونتی در فضا معلق مانده اند. آثار او متأثر از هنرهای سیرک و نمایش های موزیکال است. البته پرتره هایی هم به شکل واقعی و یا به صورت آبستره به شیوه ی خود ساخته است. چند مجسمه یا پیکره از رقص ژوزفین بیکر خواننده و رقاصه جنجالی آن دوران ساخته است که در کنار طرح ها و اسناد و مجسمه ها و آثار کالدر، فیلمهای مستندی برای فهمیدن بیشتر اثر و یا دوران هنرمند به نمایش گذاشته شده است.

دیدار از آتلیه موندریان یکی از وقایع تاثیرگذار در زندگی کالدر است از آن پس کالدر سعی می کند کاری که موندریان در نقاشی آبستره انجام می دهد را با ساختن اجسامی متحرک در فضا به تجسم و به حرکت در آورد. در آثار کالدر شکل محو می شود و حرکت باقی می ماند. کار او نقاشی در فضاست. مجسمه ها و آثار متحرک کالدر، اجسامی متحرک اند که در موسیقی شناور شده اند و حرکت آنهاست که به اثر معنا می بخشد. از ویژگی های آثار کالدر، طراحی با یک حرکت قلم، طراحی حیوانات برای سیرک و ساختن بازیچه هاست. حرکت و تعادل مرکز ثقل آثار کالدر را تشکیل می دهد.
در آثار متحرکت کالدر، خطوطی در حرکت است. نفس عمیقی می کشی و برگها و شاخه هایی ظریف به حرکت در می آیند. کافی است بادی بیاید تا اثر کالدر را مانند شاخه ها و برگ درختان به حرکت در بیاورد. آهسته، به آهستگی یک نفس ناپیدا و به ظرافت نسیم تکان می خورند.
ناگهان چیزی به سادگی یک بازیچه کودکانه ظاهر می شود. شیئی با ظرافت و دقت صنعتگری ماهر پدیدار می شود؛ کاری مانند مینییاتور در فضا! آنقدر ظریف که به چشم نیاید! مثل رویا می ماند! واقعیتی است که دیده نمی شود و همچون رویا ابعادش تغییر یافته است اما ناگهان بر صفحه خالی و سفید ذهن ظهور پیدا می کند. آثار الکساندر کالدر بسیار تغییرپذیر و سیال و بسیار نمایشی است و بنابه تصور و زاویه دید و دریافت تماشاگر تغییر پیدا می کند.
هنر کالدر در نشان دادن حرکت و سیال بودن اجسام و سایه هاست و تاثیر آنها بر حضور خالی ذهن! در آثار کالدر همه چیز سیال است، جسمی ظریف ماهرانه و دقیق شکل گرفته است و به حرکت درآمده است که در فضای خالی شناور است و با وزش نسیمی یا نفسی به حرکت در می آید. سایه هایی زیبا مثل اشباح یا اوهامی که در رویا می بینیم در فضا یا روی زمینه ی سپید دیوار و یا سقف و یا کف زمین نقش می بندد و آرام مثل ابری به حرکت در می آید. جسم و سایه اش سیال می شوند و دیگر این که اشکال و سایه ها نیز با نگاه و جایگاه بیننده نسبت پیدا می کنند و متنوع می شوند، انگار که نگاه ما هم با دیدن این اجسام متحرک سیال و لغزنده می شود.
آیا روزی ما هم می توانیم همین معماری سیال و همین تردستی را در زمینه ادبیات تجربه کنیم و همین تحول را هنگامی که می نویسیم به کف آوریم.
دیدن آثار الکساندر کالدر را از دست ندهید. نمایشگاه کالدر به جز سه شنبه ها، هر روز از یازده صبح تا یازده شب باز است.
11h00 -23h00






















