چشمان بیدار- مهستی شاهرخی: مستند "خانه سیاه است"، 1962

 
 

چشمان بیدار - مهستی شاهرخی


All rights reserved - Contact: mahasti_shahrokhi(at)hotmail(dot)com

 
 

mercredi, mai 26, 2010

مستند "خانه سیاه است"، 1962

فروغ فرخ زاد، اولین زن فیلمساز و مستندساز ایرانی است. "خانه سیاه است" اثری فراموش نشدنی و بنیادین در تاریخ سینمای ایران است. فیلم "خانه سیاه ‌است" به کارگردانی فروغ فرخزاد و تهیه کنندگی ابراهیم گلستان در سال 1342 در پی دیدار دوازده روزه ای از آسایشگاه جذامیان بابا داغی تبریز ساخته شد.

فروغ فرخ زاد: " نومیدی؟ نومیدی آنجا (جذامخانه) معنی ندارد. جذامی ها وقتی به آنجا وارد می شوند، از حد نومیدی گذشته اند و من آنجا آدم هایی را دیدم که به زندگی علاقه داشتند. مردی را دیدم که صورتش یک بقچه بود، باور کنید، فلج بود، همیشه توی آفتاب می نشست و آسمان را نگاه می کرد. وقتی دکتر می خواست بهش آمپول بزند، جیغ می زد و می گفت: "تو می خواهی مرا بکشی، من می خواهم زنده باشم، من می خواهم زنده باشم""

فیلم "خانه سیاه است" چگونه ساخته شد؟ در تابستان 1341 فروغ سفری به تبریز دارد چون دکتر راجی رئیس هیئت مدیره انجمن کمک به جذامیان، به کارگاه فیلم گلستان سفارش فیلم خبری از مراسم افتتاح جذامخانه را داده بود. فیلم افتتاح جذامخانه ساخته شد اما گلستان به دکتر راجی پیشنهاد فیلمی مستند بر اساس زندگی جذامیان در جذامخانه را داد که مورد قبول واقع شد. در پاییز همان سال 1341، فروغ به همراه سه نفر دیگر سفر دیگری به تبریز و جذامخانه بابا باغی دارد که طی دوازده روز و بدون سناریویی از پیش تدیوین شده، فیلم را با شرکت جذامیان آسایشگاه بابا باغی می سازد. در تصاویر "خانه سیاه است" فیلم حسین منصوری، پسربچه ای خانواده ای جذامی را می بینیم که بعد فروغ این بچه را با خود به تهران می آورد و به فرزندی می پذیرد.

30 بهمن 1341 "خانه سیاه است" در کانون فیلم به نمایش درآمد. گزارش جنجالی این جلسه، "وقتی جذامی ها نمی خوابند" در مجله ستاره سینما، در همان وقت ها منتشر شد و بعدها در مجله زنان نیز تجدید چاپ شد. بهار 1343/ آوریل 1964 فروغ برای شرکت در فستیوال فیلم اوبرهاوزن به آلمان می رود و جایزه بهترین فیلم جشنواره به فیلم "خانه سیاه است" تعلق می گیرد.

فروغ فرخ زاد پس از دریافت جایزه فستیوال اوبرهاوزن می گوید: "اصلاً قضیه برایم بی تفاوت بود. من لذتی را که باید می بردم، از کار برده بودم. ممکن است یک عروسک هم به من جایزه بدهند، یک عروسک چه معنی دارد؟ جایزه هم یک نوع عروسک است. مهم این است که من به کارم اطمینان داشته باشم و احساس رضایت بکنم. حالا اگر تمام مردم دنیا هم جمع بشوند و مثلاً تخم مرغ گندیده به من بزنند مهم نیست. اگر این اطمینان و رضایت شخصی نباشد، تمام جایزه های فستیوال های دنیا را هم که توی سینی بریزند و برایم بیاورند، ارزش ندارد"

عنوان بندی فیلم چنین است: این فیلم به سفارش "جمعیت کمک به جذامیان" در پاییز سال 1341 در "سازمان فیلم گلستان" ساخته شد. عکس (فیلمبرداری): سلیمان میناسیان. صدا: محمود هنگوال، صمد پورکمالی. دستیارها: هراند میناسیان، امیر کررای. تهیه کننده: ابراهیم گلستان. پیوند (مونتاژ) و کارگردانی: فروغ فرخ زاد.

مستند "خانه سیاه است"، 1962، مدت: بیست و دو دقیقه

"خانه سیاه است" به صورت کامل بر روی یوتوب

فیلم "خانه سیاه است" دو روایت دارد، یعنی دو نوع مونتاژ که تفاوت ها را در این مقاله می خوانید

فیلم دو روایت دارد، دوازده سال پیش، هنگام تهیه زیرنویس برای فیلم متوجه این شدند که نسخه های متفاوتی از این فیلم وجود دارد و بر همین اساس آقای جمشید اکرمی مطلبی در مقایسه دو نسخه "خانه سیاه است" نوشت که در مجله فیلم شماره 211 منتشر شد و به صورت اسکنر ضمیمه این مطلب است. سناریوی نسخه اولیه، در مجله زنان شماره 25 در تابستان 1374 به چاپ رسیده بود.
(اسکنر این مقاله بر روی اینترنت با موافقت سردبیر مجله فیلم صورت گرفته است)

"خانه سیاه است" بر روی گوگل در دو بخش:

بخش اول و بخش دوم

بخشی از "خانه سیاه است" بر روی دیلی موشن




<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?