چشمان بیدار- مهستی شاهرخی: تحولات منطقه و نگاهی به سه رویکرد کوچک و عبرت آموز!، تقی روزبه

 
 

چشمان بیدار - مهستی شاهرخی


All rights reserved - Contact: mahasti_shahrokhi(at)hotmail(dot)com

 
 

vendredi, février 04, 2011

تحولات منطقه و نگاهی به سه رویکرد کوچک و عبرت آموز!، تقی روزبه

  • رویداد اول:

خبرنامه گویا و سانسور کامل جنبش میلیونی مردم مصر

امواج جنبش مردم تونس و مصر بی تردید منطقه را به لرزه افکنده و درعین حال بسیاری را غافگیر ساخته است و درهمین رابطه روز سه شنبه (و نه فقط روزسه شنبه) تظاهرات میلیونی مردم مصر تمامی رویدادهای جهان را تحت الشعاع خود قرار داده بود. دراین میان سایت خبری گویا که ظاهرا یکی ازاین غافلگیرشدگان است نتوانست واکنشی بهتر از حذف صورت مساله، یعنی سکوت کامل در برابرا ین رویداد که برای یک رسانه خبری معنائی جزسانسور واقعیت ها ندارد از خود نشان بدهد. واکنشی براستی مضحک و رسوا برای یک سایت خبری روزانه. بدیهی است که در اهمیت جهانی چنین رویدادی کسی نمی توانست تردید داشته باشد و باین بهانه و یا احیانا اولویت های دیگر از درج آن در یک خبرنامه روزانه امتناع نماید.

چنین سکوتی البته بی حکمت نیست و از قضا حکمت بالغه ای هم در آن نهفته است. مساله اصلی آن است که ظاهرا کاراکترانقلابی و جوش و خروش خیابانی این جنبش ها و راه و روشی که برای پائین کشیدن مستبدین حاکم بر منطقه در پیش گرفته اند به مذاق آقایان خوش نیامده و در چهارچوب منش، تاکتیک و استراتژی مورد نظر آنها و از جمله مبارزات مدنی و درون سیستمی اشان نمی گنجد. با وجود این، بسیار شگفت انگیزاست که یک سایت خبری - سیاسی باین بهانه بخواهد به سانسور کامل بزرگترین و تکان دهنده ترین واقعه منطقه و جهان مبادرت ورزد. این حد از تنگ نظری برای یک سایت خبری ولو آنکه با آن کاملا هم مخالف باشد باورنکردنی است ولی متاسفانه واقعیت دارد و نشان دهنده آنست که چه پرده ضخیمی باید درمقابل اندیشه و چشمان گردانندگان چنین رسانه ای وجود داشته باشد.

کسی که اخبار 24 ساعته روزسه شنبه در این خبرنامه را مرور کند و نگاهی هم به سایر سایت ها و رسانه های جهان و حتی وبلاگ نویسان بیاندازد، که در آن بقول یکی از رسانه ها پیامشان به همدیگر این بود که "امروزهمه ما مصری هستیم"، فکرمی کند که امروز حتما گردانندگان این سایت در کره دیگری تشریف دارند و اخبارسایتشان هم ربطی به تحولات جهانی که ما در آن زندگی می کنیم ندارد. و این در حالی است که تمامی رسانه های معتبر جهان صرفنظر از گرایشهای سیاسی خود (ولو صد در صد مخالف با آن) به صورت فوق العاده و لحظه به لحظه مشغول بازتاب دادن و رله کردن تظاهرات چندمیلیونی مردم مصر علیه استبداد بوده اند. بنابر این پوشش خبری دادن به این مهمترین واقعه که مورد توجه شهروندان ایرانی نیز بود و در سرنوشت منطقه و از جمله ایران و جنبش ایران هم بی تأثیر نیست، نمی تواند ربطی به موافق و مخالف بودن یک خبرنامه با آن داشته باشد. البته کسی انتظار ندارد وقتی، کسی و جریانی از چیزی خوشش نمی آید خود را در شادمانی حاصل از موفقیت برگزاری یک اعتصاب چندملیونی علیه یک حکومت مستبد سهیم بداند. ولی سانسور خبر (آنهم سانسور مطلق) چرا؟ چنین رویکردی با کدام یک از موازین یک رسانه حرفه ای خوانائی دارد؟

درواقع سانسور خبری با چنین اهمیت جهانی را باید بی اعتنائی به واقعیت های عینی و فراتر از آن دهن کجی یک رسانه خبری و گردانندگان آن به خوانندگان و مخاطبان خود دانست. همچنان که پای بندی آنها را به قواعد اولیه روزنامه نگاری و حتی موازین اولیه دموکراتیک کاملا بزیر سؤال می برد. معلوم نیست حضراتی که در مقابل چشم خوانندگان خود این گونه به کاهدان می زنند، اگر خدای ناکرده آب بیشتری برای شنا پیداکنند و روزی روزگاری بر مقدرات مردمی تکیه بزنند چه خواهند کرد. سایت خبری وظیفه اصلی اش - درحد وسع خود- اطلاع رسانی است و اگر قادر نباشد این کار را فارغ ازگرایشات و تمایلات خود بازتاب دهد در واقع به عنوان یک رسانه خبری دست به ترور واقعیت ها زده است، که نامی جز تروریسم رسانه ای ندارد.

البته واقعیت این است که چنین برخوردی تا این حد شگفت انگیز بدون پیش زمینه ها و جهت گیری قبلی نبوده و یک باره از آسمان نیامده است. برعکس بتدریج در طی سالهای اخیر شکل گرفته و این خبرنامه را بیش از پیش به کلوپ یک گرایش و یک تیول و یک نحله معین درآورده است. بطوری که اکنون مدتهاست که همان اندک تسامح و مدارائی را که در گذشته در درج محدود مواضع دگراندیشان داشت دیگر مدتهاست که ازدست داده و اساسا و بجز موارد استثنائی به ارگان و تریبون یک گرایش معین و بازتاب دهنده سایه و روشن های محدوده همین گرایش تبدیل شده است. اما مساله اصلی در اینجا گسترش دامنه این تنگ نظری به حیطه درج اخبار و سانسور مهمترین رویداد منطقه و جهان است.

*****

  • رویداد دوم:

اما درجهتی مخالف با سایت گویانیوز، سایت اخبار روز است که آنهم همواره حامل گرایش معین و معطوف به اصلاح طلبان و جنبش سبزبوده و البته هنوز هم هست. سایت مزبور پس از گذشت یک ماه از فرار بن علی و تداوم جنبش تونس و مصر تحت تأثیراین رویدادها و بازتاب آن در میان جوانان و فعالین جنبش ایران، در سرمقاله کوتاهی تحت عنوان کمی جدی ترباشیم، به تأثیرات متقابل جنبش تونس و مصردر منطقه پرداخته و چنین نوشته است:

"این روزها جهان دارد تجربه بزرگی را پشت سر می گذارد، تجربه ای که ما مدت هاست با آن بیگانه شده ایم و به عبارت بهتر ما را با آن بیگانه کرده اند. این تجربه ای است از اصلاحات بی مرز، تجربه ای از انقلاب، از رادیکالیسم، از بیشتر خواستن و نترسیدن، از پیش رفتن و خط قرمزهای رسمی را شکستن. تجربه ای متفاوت از تلاشی که ما از سال ۷۶ تا به امروز مشغول آن بوده ایم. یعنی تجربه ی اصلاح از درون، در شرایطی که تصمیم گیرندگان و حاکمان نه اصلاحات را می خواهند و نه به آن تن می دهند".

البته اگرچنین رویکردی را بتوان جدی و غیرموسمی تلقی کرد و فراتر از موضع فردی، باید آن را بطلان همه آنچه دانست که در طی این سی و دو سال توسط این جریان و یا سازمان اکثریت چه در دور اول و چه در دوره هشت ساله اصلاح طلبان و چه در دوره سوم و موسوم به جنبش سبز پراتیک شده است. آیا چنین رویکردی نشانه هائی از فراتر رفتن از مواضع مرسوم و جاری این جریان را دربردارد؟!. اگر بخواهد چنین باشد و اگر نخواهد موسمی بماند طبعا باید به یک نقد جدی و واقعی از عملکرد گذشته و تأثیرات مخرب آن فرا بروید وگرنه بی ریشه خواهد ماند و بجای پیشروی همراه با واقعیت های تاریخی و رو به جلوی تحولات بزرگ جهان، هم چون عمق و دامنه امواج یک فنجان آب خواهد بود که فرو خواهد نشست. بدیهی است که در چنان وضعی تنها مواضع باز و بی مهار افرادی هم چون فرخ نگهدارها خواهد بود که دامنه کنش ها و واکنش های متقابل آنها را رقم خواهد زد. از این رو باتوجه به ریشه دار بودن رویکرد همزیستی با قدرت های حاکم در این جریان، باید منتظر آینده بود. چه بسا بادهای تازه ای که درشرق میانه وزیدن گرفته است، بذرهای جدیدی را بیافشاند.

  • رویداد سوم:

3- درهمان خبرنامه گویا پیام عده ای دیگر از اصحاب اصلاح طلب تحت عنوان پیام گروهی از فعالان سیاسی پیرامون مرگ داریوش همایون و تسلیت به خانواده اش را شاهد بودیم*1، که نگاهی به مفاد آن چشمه دیگری از انحطاط دموکراسی در نزد امضاء کنندگان را به نمایش می گذارد. البته مساله برسر تسلیت به بازماندگان وی نیست. مرگ هیچ انسانی آنهم در موقعیت اپوزیسیون و تبعیدشدگی نمی تواند برای کسی دلچسب باشد. هم چنین مساله بر سر نقش او در حرفه روزنامه نگاری و امثال آنهم نیست. اما مساله بر سر تبدیل این گونه تسلیت ها و ابراز تأثرها، به تبلیغ رویکردهای سیاسی و اتخاذ مواضع غیراصولی در قالب آن است.

انسان مات ومبهوت می ماند که براستی نرخ آزادگی و دموکراسی در بازار مگر چند است که امضاء کنندگان چنین ارزان فروشی کرده اند! آنها در این پیام خود صرفا به تسلیت و ابراز همدردی بسنده نکرده اند بلکه خواسته اند از مواضع و رویکردهای ولو شکست خورده اشان در مورد اصلاح رژیم اسلامی و نظایر آن دفاع کنند. ستایش آنان از داریوش همایون نیز نه مثلا بخاطر تلاش تا دم مرگ او برای پیشبرد عقایدش و حتی مبارزه برای "دموکراسی" و یا برافراشتن پرچم "مشروطه سلطنتی" در برابر شاه الهی ها، بلکه به خاطر جهت گیری های رو به سوی جمهوری اسلامی و نزدیک شدنش به جنبش"سبز" و میهن پرستی و"ترویج اعتدال در گفتمان سیاسی و مبارزه مدنی" و امثال آن است که این اقایان را خوش آمده است و نه هیچ چیز دیگر. چنانکه در پیامشان او را با عباراتی چون "ره جست های بشردوستانه" و اینکه "گفتار و رفتار او در سال های اخير با صدا و جنبش درون ايران و و ساير آزاديخواهان ايران همآهنگ بود" مورد تحسین قرار داده اند و جالب تر از همه اینکه او کسی بود که "به شعارکسب قدرت به هر قیمت نه گفت".

با خواندن چنین توصیفاتی آدمی مات ومبهوت می ماند که این اقایان که روزنامه نگار و تاریخدان و.. نیزدرمیان آنها یافت می شود، آیا این گونه لفاظی ها را به رسم تعارف بکارگرفته اند یا در پس ابراز تأسف به تبلیغ و ترویج اهداف معینی پرداخته اند؟

نمی گویم ای کاش این آقایان لازم بود برای آنکه به تحریف تاریخ نپردازند یک باردیگر بادقت و مسئولیت بیشتری به تاریخچه و عملکرد چندین دهه وی مراجعه می کردند. چنین انتظاری از آنها نمی رود اما کافی بود که قبل از پرداختن به عبارت پردازی های توخالی به گفتگوی بی بی سی با وی که از قضا دقیقا مربوط به همین حیطه هاست و مهمتراز آن بازتاب دهنده آخرین مواضع وی است، مراجعه می کردند تا نادرست و کاذب بودن همه این ادعاها را بخوبی دریابند.

در این گفتگو به روشنی معلوم میشود که او هم چنان تا دم آخر بر انتقاد خود از شاه مبنی بر عدم قاطعیتش در سرکوب به موقع جنبش اعتراضی مردم استوار مانده است. او معتقداست که اگرشاه، پنچ شش ماه جلوتر، مثلا در ماههای آبان و آذرو.... به سرکوب قاطع مردم می پرداخت، مثلا چند هزار نفر را می کشت، آن انقلاب اتفاق نمی افتاد (قاعدتا ترجمان چنین توصیه ای اگر امروز هم بخواهد مثلا در مصر پیاده شود، توصیه به سرکوب قاطع ترتوسط دیکتاتور مصر خواهد بود!). او حتی در برابر یکه خوردن مصاحبه کننده بی بی سی از این پاسخ و تکرار سخن وی که شاه باید سرکوب می کرد؟! بر نظر خویش پافشاری می کند. خوب، با چنین وضعی بیش ازآنکه نیازی به روشن کردن مواضع آقای داریوش همایون نسبت به دموکراسی وجود داشته باشد که، بقدرکافی روشن بوده است، دموکراسی و میزان باورواقعی پیام دهندگان به دموکراسی روشن می شود.

درهمان گفتگو در جای دیگری از او سؤال می شود (نقل به معنا) که چرا علیرغم آنکه در شرایطی که زمنیه را برای رشد دموکراسی مناسب می دانستید و سالها بیرون از سیستم فعالیت می کردید، به درون قدرت و درون سیستم (کابینه دولت) رفتید و کاری هم نتوانستید بکنید؟ در پاسخ باین سؤال هم او از این کارو عملکرد خود دفاع می کند. حال با چنین وضعی ادعای آقایان پیام دهنده مبنی بر "نه" گفتن وی به قدرت معلوم نیست براساس کدام تجربه و آزمون داریوش همایون استوار است؟ مگرآنکه در تبعید هم باو پیشنهاد مشارکت در قدرت توسط جمهوری اسلامی و یا یک قدرت مستقر دیگر(؟) شده باشد که ما ازآن بی خبرباشیم!

به گمان من بهتر بود به همان ابراز تسلیت و همدردی انسانی بسنده می شد و از ارزان فروشی و تحریف تاریخ اجتناب می کردید. چرا که قرار دادن هر کس در جایگاه واقعی خود "روح" زندگان و مردگان را کمترمی آزارد.



2011-02-03—89-11-14 تقی روزبه

http://www.taghi-roozbeh.blogspot.com




<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?