چشمان بیدار- مهستی شاهرخی: لطفاً "ادبیات" را شرح دهید

 
 

چشمان بیدار - مهستی شاهرخی


All rights reserved - Contact: mahasti_shahrokhi(at)hotmail(dot)com

 
 

mardi, janvier 29, 2008

لطفاً "ادبیات" را شرح دهید

ایران کشوری است که هنوز ادبیات معاصرش برای دولت و مردمش ناشناخته است. حتا برای روشنفکران و اندیشمندان و روزنامه نگاران ایرانی مرزهای ادبیات با روزنامه نگاری و یا حتا دیگر رشته های علوم انسانی مشخص نیست.
اکثراً فرق کلمه "عبارات" یا "اصطلاحات" را با "ادبیات" نمی دانند. نامه ی اعتراض آمیزی نوشته ای و اصلاً ادعای این را نداری که آن "نامه" یا "بیانیه" یا "
اطلاعیه"، نامش"ادبیات" است ولی می بینی دانشمندان ادیبی پیدا شدند که حتا کاربرد کلمات را نیز نمی دانند و فرقی بین "عبارات" یا "اصطلاحات" با "ادبیات" نمی گذارند و هر چیزی را "ادبیات" می نامند و طبعاً خود را هم صاحب نظر، لابد چون توانسته اند از روی آن متن بخوانند.
در یک چنین شرایطی می بینی که متأسفانه وضعیت ادبیات ایران هم مانند تئاتر امروز ایران در برابر جهان کوچک و گمنام است و در جمعی خاص محدود می شود که آن جمع را متمرکز می کنند در تئاتر شهر، و از انبار لباس و انبار گازوئیل و اتاق تمرین و هر سوراخی که گرفته یک سالن می سازند به اندازه ی کف دست، و جماعت تئاتری را می گذارند به سر کار تا در در فرصتی مناسب با حفاری هایی در گوشه و کنار دیوارهایش یک باره فرو بریزد.
ادبیات معاصر ایران را به شکلی نمادین می توان در اتوبوسی جمع کرد و روانه ارمنستان کرد و یا فرستاد ته دره و نفله کرد. به نسبت یک کشور هفتاد و چند میلیونی که اکثر جمعیتش را روستاییان بی سواد تشکیل می دهند، ما کم هستیم. ما کوچک هستیم. ما بسیار آسیب پذیر هستیم. ما هیچ نوع رسمیتی نداریم. ما هیچ نوع حقی نداریم. ما دیده نمی شویم. نمی گذارند تا ما دیده شویم. ما حتا در کشور خودمان هم مخاطبان فراگیری نداریم. ما در کشور میزبان هم تا زمانی که به فارسی بنویسیم مخاطبان فراگیر که چه عرض کنم، تقریباً هیچ مخاطبی نخواهیم داشت.

بخشی عظیم از دامنه ی لغاتی که می شنویم محدود می شود به زبان مجازی رادیو و (گه گاه) سینما که آنهم زبانی است که از صافی ممیزی ها گذشته و در عین حال زبانی است سطحی و مردم پسند و گاهی پر از اندیشه های غلط. مثلاً به رادیو گوش می دهی: دارند با آقایی که کتابی درباره ی عبارات سیاسی و اصطلاحات سیاسی تدوین کرده است مصاحبه می کنند و خانم مجری در تمجید از آن نویسنده ی پژوهشگر می گوید؟ با تشکر از شما که کلماتی را به ادبیات سیاسی ایران اضافه کرده اید ... و تو حیران می مانی چطور می شود که در آن کشور هفتاد و چند میلیونی هیچکس احترامی برای "ادبیات" قائل نیست و آنجا و اینجا هر چیزی را"ادبیات" می نامند.
کلافه می شوی و رادیو را خاموش می کنی و خانم مجری را با تعریفش از"ادبیات" تنها می گذاری و می نشینی و چند خطی می نویسی و به فارسی هم می نویسی. به زبانی که دایم برایت جمع و جور تر و عریان تر و بی سوءتفاهم تر می شود.



<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?