lundi, novembre 01, 2010
«انتقال»، نمایش مستندی از یان کلاتا
«انتقال»، نمایش مستندی از یان کلاتا کارگردان جوان لهستانی است که پارسال در چارچوب جشنواره پاییزه به نمایش درآمد و با پوزش فراوان گرفتاری های روزمره و همهمه کار نگذاشت تا به آن بپردازم.یان کلاتا نویسنده و کارگردان لهستانی متولد 1973 است و در رشته کارگردانی در مدرسه عالی هنرهای دراماتیک کراکوی درس خوانده است. او از سال 2002 تاکنون آثار متعددی را کارگردانی کرده و به روی صحنه آورده است و در سال 2005 به خاطر مجموعه آثارش مورد تقدیر قرار گرفته است.
یان کلاتا در ابتدا برای نوشتن متن نمایشنامه مستند به مطالعه کتاب های تاریخی و خاطرات شاهدان عینی پرداخته است و دیالوگ های بین چرچیل و روزولت و استالین را بر اساس کتاب خاطرات و نقل قول ها و خاطرات دیگران از این واقعه تاریخی تنظیم کرده است. سپس به جستجوی شاهدان عینی در دو سوی مرز پرداخته است و از بین روایات شنیده شده، روایت پنج آلمانی و پنج لهستانی را انتخاب کرده است. او می گوید برای این که این ها را به روی صحنه بیاورم بایست آلمانی ها را برای اجرای نمایشی در لهستان قانع می کردم و در ضمن نمایش بایست قابل ارائه و دیدنی باشد. در نتیجهدر ابتدای نمایش، سه بازیگر بر روی سکویی که آسانسور برای ارکستر می شود و در خلال نمایش بالا و پایین می رود قرار می گیرند. باقی افراد، همگی به روی صحنه می آیند و بر روی صندلی هایی که در ته صحنه قرار گرفته است می نشینند. آن سه سیاستمدار بزرگ در آن بالا دارند دنیا را تقسیم می کنند و اینها در این پایین روایت خود را از این واقعه تاریخی بیان می کنند. شاهدان یکی پس از دیگری می آیند و هر یک داستان خود را نقل می کند. داستانها تکان دهنده و نفس گیر است .
در ایران تئاتر مستند سیاسی با تجربیات سعید سلطانپور در دوران پس از انقلاب شکل گرفت. او می خواست تئاتر مستندی بر اساس زندگی زحمت کشان جامعه به وجود بیاورد. در بهار انقلاب (1358)«عباس آقا، کارگر ایران ناسیونال" حاصل این اندیشه بود ولی با محدود شدن کار تئاتر و سرکوب اپوزیسیون، تئاتر مستند از حرکت ایستاد.
آنچه از امیررضا کوهستانی در جشنواره پاییزه امسال دیدم، منظورم نمایش "ور ور..." (برای تداعی طنین صوتی "ور ایز مای ووت؟") نمایشی غلط انداز؛ تئاتری توهم برانگیز بود که مانند بسیاری از تولیدات هنری در دوران جمهوری اس. اس. لامی جز دروغی بزرگ و تحریف شده به خود و دیگری، چیز دیگری را منتقل نمی کرد و بر خلاف ادعاهای بیشمار کارگردان و نویسنده اش، به هیچ وجه نمی شود نمایش "ور ور..." را در رده تئاتر مستند گذاشت.
Libellés : théâtre documentaire

























