دیشب به مناسبت سالگرد فرو ریختن دیوار برلین و سرانجام به هم پیوستن آلمان دو تکه شده، داشتم فیلم «
گودبای لنین» را دیدم. و چه زیباست که با چشمان بیدار و هشیار، انسان بتواند با آگاهی به گذشته به سوی آینده برود. ماجرای آن داستان مادری است که به حال کُما فرو رفته و در فاصله ای که او در این حال در بیمارستان بستری بوده، دیوار سوسیالیزم ترک برداشته و سرانجام فرو ریخته و دو آلمان شرقی و غربی متحد شده اند. زن وقتی به هوش می آید زندگی به شکل دیگری جریان دارد. پسرش برای جلوگیری از شوکی که ممکن است به قیمت جان مادرش تمام شود از گفتن حقیقت به او خودداری می کند و با صحنه سازی طوری رفتار می کند که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده است. هر بار که مادرش به چیزی مشکوک می شود، پسر با کمک دوستش و مونتاژ رویدادها، ویدئویی درست می کند و به جای اخبار تلویزیون به خورد مادر می دهد. ولی یک جایی اطرافیان از دروغگویی و زندگی به شیوه سابق سر باز می زنند.
ما به کی دروغ می گوییم؟
با دروغ چی را می خواهیم حفظ کنیم؟
تاکی؟
تا کجا؟
آیا زیستن در دروغ بهتر است یا بودن در حقیقت و آزادی؟
یادم می آید در تابستان 1990 سفر به ایران داشتم. در ایران بیشتر رفقا تظاهر کردند که خبری از پاشیده شدن بساط بلوک شرق ندارند! در پاریس هم رفقایی که دیدم به هیچ وجه حاضر به صبحت راجع این موضوع نبودند. حتا رفیقی به در صورت تکرار و اظهار مسئله، مرا به پر کردن دهانم با سرب تهدید کرد. البته بعد به راحتی و بدون تهدید متقابل، برای صدام و رجوی و دیگران سینه زد و نعره کشید و حنجره خود را پاره کرد. ما اینیم. گذشت زمان را نمی خواهیم ببینیم.
همان سال نویسنده ای از ایران که به اروپا آمده بود تا پای دیوار فرو رفته برلین رفت اما جزم ذهنی به فسیل های ذهنش مصلحت ندانست و به او این اجازه را نداد که آن واقعه را برای ایرانیان ثبت کند. رفت و مانند این فیلم داستانهایی بر اساس وقایع فضایی نوشت و به خود و دیگران دروغ گفت. در این فیلم الکساندر رویاهای خود را به جای دروغ به خورد مادر می دهد. این که «سوسیالیزم دیوار نیست که مردم را از هم جدا کند و یا در خود زندانی و محدود کند بلکه سوسیالیزم ملتها را به هم پیوند میدهد.»
فیلم «خداحافظ لنین» ده سال پیش ساخته شده و در زمان خود موفق بوده و فیلم خیلی جالب و تفکر برانگیزی است. فرصت کردید حتماً ببینیدش. داشتم
فکر می کردم ما به نویسندگانی این چنینی نیازمندیم. نویسندگانی که با چشم
حقیقت بین به وقایع بنگرند و برای آیندگان و همعصران خود به وضوح شرح دهند.
Libellés : cinéma, Critic, Film, Révolution
# posted by
Mahasti Shahrokhi : 2:50 PM
