lundi, septembre 21, 2009
"ایل کامپیه لو" یا (میدانچه کوچک) اثر کارلو گلدونی
داستان "ایل کامپیه لو" ماجراهای چند خانوار یا ساکنان محله فقیرنشینی در فصل بیکاری یا زمستان در ونیز است. ماجرا با ورود اشرافزاده ای از ناپل به این محله، و چشم چرانی های او از پنجره آغاز می شود. مردم محله، همانطور که در مورد مردم ونیز شنیده اید توی پنجره زندگی می کنند، آنها از توی خانه هایشان و از توی پنجره با هم حرف می زنند و با هم درد دل می کنند و به هم حسادت می ورزند و با هم دعوا می کنند و سرانجام با آشتی دعوا را به پایان می رسانند تا زندگی ادامه پیدا کند.
در "ایل کامپیه لو" گاهی چنان قشقرقی به پا می شود که مدل ایرانی آن، "خانه قمرخانم" است، در این نمایش به خوبی می بینیم که زندگی عوام و فقرا در وسط میدان جریان دارد و برعکس زندگی خواص و اشراف که در پشت درهای بسته و نقاب های گوناگونی از آداب عفاف نهفته است. البته اشرافزاده تازه وارد مرد بدی نیست فقط هر چه باشد ایتالیایی است و جوان است و مجرد است. او با نگاه کردن از پنجره شیفته زندگی این مردمان فقیر ولی زنده و پر شور می شود و قهر و آشتی و حسادت و رفاقت های آنان را مانند فیلمی زنده از پنجره ی خویش می نگرد.
در این محله پر و سر و صدا و فقیر و مردمی، اشراف زاده ی دیگری هم هست که با خواهرزاده ی جوان خود زندگی می کند و از فلاکت و سر و صدای این مردم به تنگ آمده و سرانجام در پایان نمایش، محله را ترک خواهد کرد.در عالم فقرا، اساس زندگی، بر پایه ی تنازع بقا و "غم نان" جریان دارد ولی در عالم خواص، پیمان های تجاری و سیاسی نقش اصلی را ایفا می کند. زن فقیر می خواهد دخترش را شوهر بدهد تا یک نان خور کمتر شود اما در عین حال جهیزیه ای ندارد که بتواند عروسی دخترش را با کاسب دوره گرد محله به راه بیندازد. از طرف دیگر، اشرافزاده تازه وارد، اشرافزاده ای در حال ورشکستگی است که البته می تواند داماد مناسبی برای دایی اخمو و عبوس شود. پس همه چیز عالیست دیگر! مگر نه؟
پایان نمایش پس از دعواها و کتک کاری ها و چاقوکشی های مردان محله و گیس کشی های زنان توی میدان و آن هم برای هیچ و پوچ، با عروسی تمام می شود. عروسی عوام! که حالا حالاها بایست منتظر بمانند تا مخارج عروسی را جور کنند و عروسی خواص! البته خواصی که با طبقه فرودست رابطه ای حسنه دارند و آنها را با تتمه پول خویش به جشن عروسی خود میهان می کنند.در"ایل کامپیه لو" در خلال نمایش، زندگی اهالی محله که چون کلافی در هم تنیده بود برای تماشاچی باز می شود و سرانجام در فصل سرد زمستان و فقر و بیکاری، با یک گره گشایی نهایی، و در صلحی نهایی با جهان و با طبقه اجتماعی و با اخلاق زمانه و زندگی پیش رو، نمایش به پایان می رسد.
کارلو گلدونی متأثر از نمایش سنتی کمدیا دل آرته، دست به نوآوری هایی زد. او ماسک های کمدیا دل آرته را کنار گذاشت و از بازیگرانش خواست تا از بداهه گویی بپرهیزند و نمایشنامه های خود را بر اساس زندگی مردم با ایجازی کم نظیر نوشت. "ایل کامپیه لو" اثر کارلو گلدونی یکی از نمونه های ناب ایجاز در دیالوگ نویسی است. فکرش را بکنید: این همه پرسوناژ! این همه ماجراهای ریز و درشت! و این همه بگو و مگو! آن هم در کوتاه ترین شکل ممکن! از سوی دیگر "ایل کامپیه لو" نمونه ی بسیار مناسبی از سیر مجموعه ای از حوادث موازی برای پیشبرد و نشان دادن زندگی نه یک نفر، بلکه یک جامعه است و از این رو بازی در نمایشی مانند "ایل کامپیه لو"، نه ستاره سازی بلکه یک کار گروهی مستمر است. Il Campiello » de Carlo Goldoni, à la Comédie-Française ...
مطالب مرتبط: عصر توهم زدایی / "توهمات خنده دار" اثر پیر کرنی /
Libellés : Carlo Goldoni, Théâtre






















