samedi, avril 14, 2012
حاجی آقا و شبنشینی در جهنم + فیلم
فیلم با انعکاس صدای اذان در مناره ها شروع می شود. حاجی جبار نزول فروش (آقای وثوق) در حجره خود است و دارد در زیرزمین خانه اش، پولهایش را می شمرد. ابراهیم (ارحام صدر) نوکر اوست. زندگی حاجی خسیس و نوکرش و زنش و دخترش پروین (خانم روفیا) که میل متقابلی به پسر خاله اش حمید دارد و از سوی دیگر پسر حاجی که از فرط عصیان به قمار روی آورده، و حاجی که جز به پول به چیزی نمی اندیشد و آینده دخترش را دارد به خاطر پول فدا می کند. حاجی جبار می خواهد پروین را به مرد مسنی (یک حاجی ترک شکم گنده) شوهر بدهد و حاجی به مردم و یتیمان رحم نمی کند و آنها را به دلیل ندادن اجاره از خانه بیرون می کند. دزدی قصد زدن گنجینه حاجی را دارد که ابراهیم توطئه او را کشف می کند و قضیه به خیر می گذرد. اما دست آخر حاجی جبار بیمار می شود و بدحال؛ ولی در همان حال نیز حاضر نیست پول ویزیت دکتر و یا دوا و یا نبات، حداقل برای مداوای خود را بدهد.
دیدن این فیلم قدیمی خاطره های دیرینه ای را در ما بیدار می کند. خانم روفیا بازیگر نقش پروین، پس از چند فیلم سینما را کنار گذاشته بود و در دوران کودکی ام در تهران، عکاسی - آرایشگاه داشت و مکانش به نام «روفیا» روبروی کوچه ما، واقع در منیریه کنار سینما فلور بود. مادرم گاهی مرا برای کوتاه کردن مو پیش خانم روفیا می برد. خانم روفیا درست مانند این فیلم، بلند قامت و برومند بود البته با موهای بلند رنگ شده (موهایش را بلوند کرده بود) و عکس بزرگی از چهره خود را پشت ویترین بیرونی آرایشگاه گذاشته بود. آرایشگاهش بغل پمپ بنزین منیریه بود، در همان خانه منیریه با درخت انار توی حیاطش بودیم که از دایی محمود خبر کشته شدن فروغ فرخزاد را شنیدم. خانم روفیا اول خودش مشتریان عکاسی را به رایگان آرایش و گریم می کرد و بعد خودش عکس می انداخت. هنوز عکس هایی از هنرهای دست و پنجه خانم روفیا یعنی با گریم و عکاسی ایشان توی آلبوم خانوادگی ما، به یادگار مانده است. یادم هست که افاده ای نبود، آرام بود و به کسی کاری نداشت و کار را خود را می کرد.
فیلم «شب نشینی در جهنم» را در زمان اکرانش نمی توانستم دیده باشم که چیزی به یاد داشته باشم اما بعدها تکه هایی را دیده بودم و صحنه هایی را، احتمالاً دربرنامه های تلویزیونی! و حاجی را در حال شمردن پول در زیرزمین یادم می آید و باقی را نه. گمانم یک بار در سالهای نود میلادی «شب نشینی در جهنم» را در جشنواره فیلمهای ایرانی در پاریس دیده بودم ولی باز چیزی یادم نمانده بود جز همان تصاویر حاجی و پول شمردن. این بار، گویا برای اولین بار، این فیلم را دیده ام. تصویر خانم روفیا برای من هم (مثل حمید) از توی کارت پستال جان گرفت و برخاست و در میان چمن ها و گلها دوید. فیلم را به صورت کامل ببینید. نسخه کاملش یک ساعت و نیم طول می کشد.
نویسنده : حسین مدنی
تهیه کننده : مهدی میثاقیه
فیلمبردار : عنایت اله فمین
دستیار فیلمبردار : حسن درگزنی
مدت : 90 دقیقه
رنگ : سیاه و سفید
Libellés : cinéma, Film, Hedayat, Théâtre






















