jeudi, septembre 15, 2016
«خانه دوست کجاست»
فیلم «خانهٔ دوست
کجاست» به دسته فیلم های کانون پرورش فکری تعلق دارد و در سال 1365 تولید شده است
. فیلمی داستانی است و گویا اقتباسی از داستان کوتاه «چرا خانم معلم گریه کرد؟» که
به ادعای نویسندهٔ آن بهروز تاجور پس از به توافق نرسیدن با آقای کیارستمی نامبرده
اقدام به تولید فیلم بدون اجازهٔ وی کرده است. این ادعا پس از پخش فیلم در پارهای
از جراید مطرح و از طرف عباس کیارستمی تکذیب شده است. فیلم رنگی است و ازمحدوده
مجازات کودک و مدرسه خارج شده و به نماهای بیرونی و نماهای خارجی می پردازد.
فیلم از لحاظ زیباشناسی تصویری در درجه بالایی قرار دارد و این آرایش از
ابتدای فیلم، با نمایش درهای قدیمی چوبی آغاز می شود. عنوانِ فیلم برگرفته از شعری از سهراب سپهری است. شروع فیلم با سرو صدای بچه هاست و مثل همیشه اول صبح معلم با
خشونت و پرخاش به بچه ها وارد کلاس می شود و شاگردان را دعوا می کند اما خوشبختانه
مثل آقای مدیر مدرسه در فیلم مسافر بی تربیت و اهل بزن نیست. معلم از «نظمِ کلاس»
حرف می زند و «نظمِ دفتر» و «دفتر مشق نعمت زاده» نمادی
از این نظمِ نوین است. نقش کتک زن به پدر و پدر بزرگ واگذار شده است و «کتک زدن به
عنوان روش تربیت کودک» به صورت سیستماتیک در «چهارچوب داخلی خانواده» صورت می گیرد!
انگار دولت تنبیه گری که «دهانت را می بویند مبادا گفته
باشی دوست می دارم» وگرنه هشتاد ضربه شلاق در ملا عام نوش جان خواهی کرد، هیچ
گونه نقشِ تنبیه کننده ای در
تربیت جامعه ندارد!
زنان یا مادران در
این فیلم مانند فیلم مسافر همچنان پای تشت رخت در حال رختشویی و در حیاطی پر از مرغ
و خروس نشسته اند و جز ور ور حرف زدن کاری بلد نیستند و یک حرف را صد دفعه تکرار
می کنند و خلاصه یا مخ می حورند یا بچه هایشان را می فرستند به زیر کتک و کمربند و
شلاقِ پدر!
احمد دفتر دوست اش
را به اشتباه به خانه برده و از ترس معلم می خواهد دفتر را به دوستش برگرداند تا او
بتواند تکلیفش را بنویسد که فردا مورد تنبیه و اخراج قرار نگیرد. صحنه هایی که او
به جستجوی دوست، در کوی دیگری می گردد و پُرسان است از مناظر زیبا و دیدنی انباشته شده است و فیلم را زیبا
می کند. پیرمردی که توده ای خار بر پشت می
برد. دو زن بر ایوان با ملافه های سفید در ماسوله. درهای زیبای چوبی، کوچه های تو
در توی ماسوله و رودبار و زیبایی های منطقه که همه ثبت شده اند. مناظر محلی دیدنی
و فراموش نشدنی اند. و البته این تحسین در درجه اول، به مناظر زیبای ایران می رسد و بس.
احمد در جستجوی
دوست به قهوه خانه سر راه می رسد آنجا بزرگترها به معامله خود مشغول اند و برای
نوشتن قرارداد، مردی که بعدآً معلوم می شود او هم نامش نعمت زاده است ورقی از دفتر
دوستش می کَنَد، کسی به کودک گوش نمی دهد، اما کودک در جستجوی دوست، به دنبال مردی
که سوار بر خر می تازد می دود و از تپه ها و زیتون زاران گیلان گذر می کنند.
عبور این دو همنوا با قطعه ای از امین الله حسین در میان نماهای زیبا از نکات ازیاد نرفتنی فیلم است. احمد
سرانجام به محمدرضا نعمت زاده دیگری می رسد که دوست او نیست ولی به او آدرس
پیرمردی را می دهد که همه را می شناسد.
مرد کنار درخت خشک،
نزدیک حمام منزل دارد و احمد را با خود به سیر و تماشای درهای دیدنی و نماهای
شاعرانه و زیبا می برد. دیگر شب شده احمد به خانه بر می گردد و تا دیر وقت مشق می نویسد. فردا صبح، سر کلاس،
پیش از آن که معلم به دفتر نعمت زاده برسد، احمد به کلاس دیر می رسد. او دیشب مشق هر دو
نفر را نوشته و به همراه خود آورده است.
فیلم «خانهٔ دوست کجاست»، فیلمی سینمایی
داستانی – فیلمی رنگی و نقطه عطفی در
سینمای کیارستمی است. نقطه جهش به سوی زیباشناسی تصویری و نماهای خارجی و تکنیکی
و در مجموع آنچه سبک او را تشکیل می دهد.
فیلم «خانه دوست کجاست» را به صورت کامل روی یوتوب تماشا کنید
1h19, 1986 /1365Libellés : Art, cinéma, Critic, Film, Musique
# posted by
Mahasti Shahrokhi : 11:10 AM
