چشمان بیدار- مهستی شاهرخی: «کلوزآپ، یا نمای نزدیک»

 
 

چشمان بیدار - مهستی شاهرخی


All rights reserved - Contact: mahasti_shahrokhi(at)hotmail(dot)com

 
 

dimanche, septembre 04, 2016

«کلوزآپ، یا نمای نزدیک»





https://www.youtube.com/watch?v=sSynUYdf4Lg


1h 38, Close up, 1989

فیلم «کلوز آپ یا نمای نزدیک» در سال 1368 یا آغاز اولین دوره ریاست جمهوری آیت الله رفسنجانی ساخته شده است و ظاهری مستند دارد. یک ربع از فیلم گذشته که پس از دستگیری محسن مخملباف قلابی، صفحات روزنامه یا مجله ای از زیر چاپ در می آید و بدین شکل تیتراژ فیلم آغاز می شود.

«کلوز آپ یا نمای نزدیک»

فیلمنامه عباس کیارستمی

بر اساس یک ماجرای واقعی

با ایفای نقش شخصیت های واقعی

داستان بر سر این است که شخصی (کپی – حسین سبزیان) که شبیه فیلمساز نامدار (اصل – محسن مخملباف) بوده، خود را به جای او به خانواده هنردوست آهنخواه جا زده و حسن فرازمند خبرنگار مجله سروش در صدد تهیه گزارش داغی برای مجله است.

عباس کیارستمی را نمی بینیم چون پشتش به دوربین است اما صدایش را می شنویم. او در صدد تهیه فیلمی از این ماجراست و به زندان می رود و با حسین سبزیان ملاقات می کند و او را از شیفتگان سینما و علاقمندان محسن مخملباف می یابد. حسین در دادگاه، اتهام اولیه که کلاهبرداری باشد را رد می کند ولی میل به «محسن مخملباف» بودن را تایید می کند. در دقیقه چهلم فیلم، حسین سبزیان در دادگاه به جرم - به جای شخص شریفی مثل محسن مخملباف جا زده است - محاکمه می شود (ما اصلاً نباید بدانیم که مخملباف بازجو و شکنجه گر و از عوامل مخوف پشت پرده جمهوری اس. اس. لامی بوده است.) از او به فقط به عنوان فیلمساز یاد می شود. حسین در محضر دادگاه از علاقه اش به سینما و بازیگری حرف می زند و همانجا از فیلم «عروسی خوبان» محسن مخملباف و «مسافر» کیارستمی تحسین و تجلیلی اغراق آمیز به عمل می آورد.

توجه نکته انحرافی: در این زمان به جای این که زندانیان سیاسی و خانواده بازماندگان کشتار زندانیان سیاسی سال 67 و شاکیانِ مخملباف را در دادگاه ببینیم، چون کار دنیا برعکس شده، دادگاهی تشکیل می شود که با صبر و حوصله بسیار فردی مثل حسین سبزیان را به جرم این که به جای محسن مخملباف ایفای نقش کرده، به محاکمه می کشد! رئیس دادگاه، حاج علیرضا احمدی است

راسیسم تهرانی علیه تُورک و تورک زبان را باز هم در نگاه کیارستمی نسبت به خانواده آهنخواه می بینیم که به نوعی سادگی و فریبخوردگی خانواده آهنخواه را با تورک بودن آنها مرتبط می کند و باز همان واکنش های همیشگی ضد غیرتهرانی یا ضد تورک و ضدیت کیارستمی با زبان تورک.

خب چون همان اول فیلم نوشته شده « بر اساس یک ماجرای واقعی»، از همان سنگِ اول و آنجا دروغ ها آغاز می شود.





در سینمای کیارستمی، بین فرض و حکم قضیه تفاوتی نیست. همیشه هر دو یکی است. همیشه. پس ما بایست باور کنیم که این ماجرا واقعی است! برای چی؟ چون آن اولش نوشته شده آیا با صحنه سازی و فتوشاپ این روزنامه را درست نکرده اند؟ به چه دلیل به کسی که کارش ساختن فیلمهای شبه مستند و ساختگی یا قلابی یا بهتر بگویم دروغین است اعتماد داشته باشیم؟ ساختن یک روزنامه که کاری ندارد؛ شروع خیلی از فیلم های قدیمی با خبری در روزنامه است. و همه اینها روی صحنه و با صحنه سازی ساخته می شود. از سویی دیگر کارِ سینما فریفتنِ چشمانِ تماشاگران است. مگر باقی وقتها که روزنامه ای را در فیلمی می دیدیم راستکی بود؟

نکته گریز از مرکز: در کشوری که سالن سینماهایش را به آتش کشیده اند و سالن سینما کم دارد، این گونه تأکید شدید بر روی سینما که (چه بدل و چه اصل) در هر حال عاشق سینما هستند برای چیست؟

الان سناریوی زندگینامه از ابتدا بازنویسی و عوض شده و تمام اثرات زندگی غیرفیلمسازی مخملباف پاک شده است و به «سابقه مبارزه علیه دیکتاتوری شاه در جوانی» تبدیل شده است. پس آیا ما طبق نقش از پیش مهندسی شده فیلمساز و کمپانی، باید باور کنیم که این آقا فیلمساز نابغه و ژنی متولد شده و از دوران نوزادی سینماگر بوده؟

لطفاً فیلم «توبه نصوح» نوشته و کارگردانی محسن مخملباف ساخته شده در سال 1361 را تماشا بفرمایید تا به میزان نبوغ کارگردانی که در فیلم کلوزآپ عباس کیارستمی او را محبوبِ ایرانیان معرفی کرده است پی ببرید. در این فیلم مخملباف سینما را چون ابزار و وسیله ای در دستگاه تواب سازی زندان به کار می گیرد تا ارزش های حزب الله را به بیننده (زندانیان سیاسی) منتقل کند. لازم به یادآوری است که در زندان، با شلاق و کتک زندانیان را به زور مجبور می کرده اند تا برای دیدن فیلمهای مخملباف به حسینیه اوین بروند.

https://www.youtube.com/watch?v=C_Ttttxw5NM



Tobeh Nassuh, 1h33, 1983

سناریوی کیارستمی از محبوبیت و شهرت مخملباف به منظور جو سازی و تبلیغ هر چه بیشتر برای او در میان مردم است وگرنه محبوبیت مخملباف در آن زمان به اندازه هر بازجوی مشهور دیگری بود.

در کلوزآپ که لزوماً نمای نزدیک نیست نام فیلم اگر لانگ شات هم بود فرقی نمی کرد غرض نمایشِ نمای پیشنهادی و از پیش مهندسی شده ای در دوران رفسنجانی است؛ دوران ماله کشیدن روی جنایات و مشاطه کاری های رژیم برای کسب سی میلیارد دلار وام از بانک جهانی برای بازسازی های پس از جنگ که خرج آفتابه و لگن ملایان و توابع خواهد شد و اما مردمش را به تورم پنجاه در صدی کشاند.

نتیجه گیری نهایی: به هر حال با این فیلم کیارستمی از مخملباف چهره «فیلمساز مشهور» را ساخت و خودش هم در نقش کارگردان و مستندساز بی سند؟! (کدام مستند؟ بدون مدرک!) دست در دست هم چشمان مردم را به روی واقعیت ها بستند و از یک هنرپیشه (حسین سبزیان) تصویر دزد و کلاشی در ذهن همه کاشتند که حتا پس از مرگش (مرگ حسین سبزیان) از او رفع اتهام نخواهد شد.

و هیچ معلوم نیست این همه جایزه را - دست مریزاد - به پاس کدامیک از هنرمندی ها دریافت داشته اند!؟

پول کلان نفت و یکی از پنجاه فیلم تاریخ سینما!!!!!!!!!

پول کلان نفت و یکی از ده فیلم تاریخ آسیا!!!!!!!!!







این فیلم در سال ۲۰۱۲ توسط نشریهٔ «سایت اند ساوند» در فهرست ۵۰ فیلم برتر تاریخ سینما قرار گرفت
این فیلم در فهرست منتشر شده از سوی جشنواره فیلم بوسان در فهرست ده فیلم برتر تاریخ آسیا قرار گرفت
برنده جایزه ویژه منتقدان از جشنواره بین‌المللی فیلم مونترال ۱۹۹۰
کاندید جایزه بهترین فیلمنامه و کارگردانی و برنده جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۸
برنده جایزه آر نقره‌ای جشنواره فیلم ریمینی ۱۹۹۱
برنده جایزه ویژه بهترین فیلم و کارگردانی جشنواره فیلم دان کراکیور ۱۹۹۱
برنده جایزه شهری، جایزه مطبوعات، جایزه دانشجویان و جایزه بهترین کارگردانی جشنواره بین‌المللی فیلم دونکرک ۱۹۹۱
برنده دیپلم افتخار و جایزه فیبرشی جشنواره بین‌المللی فیلم استانبول

Libellés : , , ,




<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?