امسال پیام «روز جهانی تئاتر» را جان مالکویچ فرستاد، جان مالکویچ بازیگری آمریکایی از تبار (پدر) کرواتی و (مادر) آلمانی - اسکاتلندی است که ساکن پاریس است. معمولاً این پیامها را نویسندگان می نویسند ولی با جهانی سازی همه چیز بدجوری قاطی و سیاسی شده است. به هر حال مالکویچ به خاطر بیان صحنه ای مخصوص به خود شهرت دارد و البته بازی جالب جان مالکویچ در نقش بازرس ژاور در فیلم بینوایان بر اساس رمان عظیم تاریخی انقلابی ویکتور هوگو نمایانگر هنر اوست اما در جهان بازیگر و هنرپیشه خوب زیاد است ولی همه امکان سیاسی دولتی پیدا نمی کنند.

http://www.youtube.com/watch?v=LcBQtqxFEvI&feature=related

 بخش دوم فیلم بینوایان
با زیرنویس انگلیسی یا آلمانی

دو نمایش دیدنی در کمدی فرانسز: 1/ سرکشی های رام شدنی ( و نه "رام کردن زن سرکش").اثر شکسپیر با ترجمه ویکتور هوگو به فرانسه و به کارگرانی اسکاراس کورسونوواس.، تا دوم ژوییه

از مکان های دوران تبعید ویکتور، جزایر خوش آب و هوایی در شمال فرانسه و در میان دریای مانش و درست بین انگلستان و فرانسه است.

در این جزایر آرام و اعیانی، هم گل به وفور یافت می شود و هم بیشه و هم جنگل و هم صخره و خلاصه جزیره همه ی چیزهای باب سلیقه ویکتور را دارد. درشهر گرانویل کشتی گرفتیم و به جزیره شوزه رفتیم. تقریباً یک ساعتی تا شوزه در راه بودیم البته این سفر کوتاه بستگی به جریان هوا و شدت باد و باران دارد و کمی دیر و زود می شود. خوشبختانه وقتی به شوزه رسیدیم باران بند آمده بود و باد هم ملایم شده بود و به آرامی می وزید. در شوزه اتومبیلرانی و اتوبوسرانی ندارد. با کشتی به آنجا می روند و بعد در جزیره یا پیاده و یا با دوچرخه از اینجا به آنجا می روند. ساکنان شوزه از کشتی وسایل خود را به وسیله ی قایق های کوچک به منزل هایشان که بیشتر در اطراف جزیره قرار گرفته است منتقل می کنند.

هوای جزایر شوزه پاک و سالم است و بسیار مناسب برای مغز نویسنده ای در تبعید. نوشتم "جزایر" چون شوزه مجموعه ایست از جزایر کوچک؛ جزیره اصلی و یا بزرگترینش ساکنانی دارد. سکوت در شوزه بهترین پناهگاه است. شوزه مکانی است برای فکر کردن و تأمل و تعمق. ویکتورهوگو در دوران تبعیدش در این جزایر است که طرح رمان بزرگ و جاودانه خود، بینوایان را می ریزد. گویا دور از همه زیستن، زیستن در رفاه و در جایی آرام و امن، به او این توان را داده است که به آرامی به گذشته بنگرد و گذشته و مردمان بینوای کشور خود را بهتر ببیند و طرح رمان عظیم خود را بریزد.

از کشتی که پیاده شدم در کناره ی ساحل راه افتادم و هر کجا که می شد صاف راه رفت صاف راه رفتم و هر کجا که باید از صخره ای خود را بالا کشید خود را به صخره آویزان کردم و هر جا که بایست به بیشه زد به بیشه پر خار زدم. بیشه های کناره جزیره پر از تمشکهای وحشی و شیرین و آبدار بود. همچنان که از تمشکهای پر برکت بیشه ی شوزه می خوردم پیش می رفتم و به ویکتور فکر می کردم.

در بینوایان، ویکتور، هم ژان والژان است و هم آقای شهردار، او هم ماریوس عاشق و شوریده و انقلابی است و هم بازرس ژاوه و روح بیرحم قانون متحجر و اخلاقیات خشک سنتی. شروع رمان با بینوایی ژان والژان است، از گرسنگی آغاز می شود و او قرص نانی می دزدد و محکوم به زندان می شود و باز در فرار از زندان شمعدانهای نقره کشیشی که به او پناه داده است را می دزدد چون گرسنگی رحم ندارد ولی مگر دنیای گرسنه رحم دارد؟ کشیش چشم پوشی می کند ولی قانون او را نمی بخشد. ژان والژان فراری توانسته است جان خود را از گرسنگی و از دست پلیس و زندان نجات بدهد ولی گذشته مدام در تعقیب اوست. او تصمیم می گیرد زندگی خود و بقیه را هر طور شده عوض کند و در همان سیستم متحجر تبدیل به آقای شهردار نیکوکار و خوبی می شود که البته در عمل می بیند با یک گل بهار نخواهد شد و برای ساختن دنیایی بهتر بایست ریشه های پوسیده این تفکر قرون وسطایی را شناخت و سیستم را سرنگون کرد و گرنه پس چه. نمی شود مدام در حسرت مردمان خوب بود بلکه مردمان خوب را در فضایی سالم و آزاد و در دنیایی مدرن بایست از نو ساخت.

آیا روزی ویکتور هم جزیره شوزه را دور زده است و از میان تمشکهای وحشی گذشته است؟ آیا طرح داستان را در حین دور زدن و راه رفتن در جزیره ریخته است؟ ویکتور آیا از این تمشکها چیدی؟ آیا آنها را چشیدی؟

جزایر گارنیزه و جرسی هر دو جزو مستعمرات انگلستان بودند که الان مستقل شده اند ولی همچنان مانند کودکی به دامن مادر خود، انگلستان آویزان اند. برای ورود به این دو جزیره، ویزای شنگن کافی نیست و بایست از سفارت انگلیس ویزای ورود به این دو جزیره ی به ظاهر مستقل را گرفت. نمی شود همین طوری دل به دریا زد و تا آنجا رفت. این دو جزیره را ناچارم یک بار دیگر بروم. هر وقت رفتم در موردش می نویسم.

_____________

یک روز با ویکتور /

"وول له رز" یکی از زیباترین دهکده های فرانسه، در کنار دریای مانش قرار گرفته است. "وول له رز" چنان که از نامش پیداست رودی از گل سرخ است در نرماندی! دهکده ای که هنوز بناها و معماری قرون وسطایی خود را حفظ کرده است و خاک پر برکتش همه جا را گل باران. "وول له رز" در کنار بیشه و جنگل قرار دارد و رویش به سمت دریای بیکران آبی است و از دو سو بلندی ها بادگیر و صخره های سفید آن را در بر گرفته اند. "وول له رز" چیزی است شبیه باغ بهشت و شاید زیباتر از آن (چون باغ بهشت دریا ندارد ولی این دهکده هم دریا دارد و هم جنگل و هم صخره و هم گل و خلاصه هر چه دلت بخواهد). در سایت آن سیاحت کنید و دورنما و چشم اندازی از مناظر زیبای این دهکده را ببینید. "وول له رز" یکی از مکانهای تبعید ویکتور هوگو بوده است.

جایی در کنار دریا، "غار ویکتور هوگو" نام دارد. غار ویکتور، مکان کوچکی است درست به اندازه ی یک کمد! غار کوچکی که فقط یک فرد (یا حداکثر دو نفر) برای این که از گزند باد در امان بماند و چشم اندازش دریا باشد و در ضمن بتواند به خوبی آدمیان و صخره ها و بازی کودکان و صدای موج و بالا آمدن آب را نظاره کند (بدون این که مانند دانای کل داستان، خود نویسنده دیده شود )، درست همان قدر است. غار ویکتور پناهگاه نویسنده است.

روزی که در "وول له رز" بودم به این فکر کردم که ما ایرانیان معاصر اگر یک یا چند نویسنده ی بزرگ مانند ویکتور هوگو داشتیم هرگز انقلابمان به این روز نمی افتاد. ویکتور از اشراف بود و ثروتمند بود ولی برخلاف پایگاه طبقاتی خود رنجنامه ی مردمان بینوا و فقیر و روسپیان و دردمندان را نوشت و جاودانه کرد. ویکتور بینوا نبود ولی بینوایان را نوشت و جاودانه شد. ویکتور به غارش پناه می برد و از خود و جهان فاصله می گرفت و فراتر می رفت از پوسته و لاک خود و می نوشت. ویکتور از طبقه ی اشراف بود ولی جمهوریخواه آزادیخواه و بشر دوست شد و بود. در مورد مکانهای تبعید ویکتور هوگو باز هم خواهم نوشت. ویکتور جایت خالیست ویکتور! جایت خیلی خالی است ویکتور!