چشمان بیدار- مهستی شاهرخی: "آهک" از ایمان اسلامیان

 
 

چشمان بیدار - مهستی شاهرخی


All rights reserved - Contact: mahasti_shahrokhi(at)hotmail(dot)com

 
 

lundi, juillet 19, 2004

"آهک" از ایمان اسلامیان

بنام خدا
آهك
از
ایمان اسلامیان
تقديم به برادرانم

پدر تا قلعه ناصر خاني دواندم. نفسهاي تند تند، دهانم را شور كرده بود و تفهايم را رقيق. کلي آت آشغال آويزان خارها بودند و باد تكانشان مي داد. مارمولكها سريع از زير پايم در مي رفتند و مي دويدند طرف قلعه. فقط صداي سوت باد كه توي در و ديوار قلعه مي پيچيد را می شنیدم. همين صداها دلشوره ام را بيشتر مي كرد ...، مي خواستم برادرم را ببينم ...، بعد از آن همه سال ...
وقتي خواستم به پسر همسايه بگويم كه برادرم يلي بوده فهميدم هيچ عكسي نداريم كه تويش سينه پهن برادرم مشخص باشد. گشتن بيخود بود هيچ كدام از فاميل عكسش را نداشتند. حتي ميرزاي نيمه خل همسايه امان كه طرح چهره همه پسرهاي محل را كشيده بود طرحي از برادرم نداشت. سراغش رفتم تا اسم برادرم را آوردم برايم پسه اي تاب داد و در خانه اش را محكم بست. مي گفتند يك روز برادرم ناغافل مي آيد بالاي سر ميرزا و مي بيند كه دارد صورت عمه را مي كشد. بنده خدا ميرزا! ... از بالاي بام سطل پر از بول خر سفيد پدر، روي سرش خالي مي شود...، ميرزا چهره برادرم را از همه بيشتر كشيده بوده، با سرو كله خيس مي آيد وسط ميدان و تمام طرح هاي صورت برادرم را پاره مي كند. فقط يك عكس به درد مي خورد كه همه آن را داشتند. همه پسرهاي فاميل مثل عكس وكلاي اولين دوره مجلس مشروطه رديف ايستاده و عكس انداخته بودند. همه بچه ها عين همند! كت هايي كه به تنشان زار مي زند! كله هاي تراشيده شده، چشم هاي بغ و لب هاي كيپ كرده ... دستهايشان را صاف چسبانده اند به رانشان. فقط يكيشان با دستهاي گره كرده به سينه مثل لوطيها ايستاده است. مادرم دور از چشم پدر، قربان صدقه عكس مي رفت و با طعنه نشانم مي داد.
- ببين! با همه فرق مي كرد ...
عكس را كش مي رفتم و در نور كم توالت مدتها بهش خيره مي ماندم. اما فقط چشمهايم خسته مي شد و ماتي قيافه برادرم بيشتر توي ذهن مي زد هنوز ريزه كاري هاي صورتشان مشخص نيست. آن وقتها ده يك عكاس داشت. هم او همه عكسهايم را گرفته. عكسهايم را رديف مثل عكسهاي دنباله دار دارم. از بچگي كه با ليسك و چشمهاي خيس عكس انداخته ام تا 8 سالگي. پدر تو ي آن سالها كه عكس گرفتن رسم نبود مزد ميوه چيني يك كارگر را مي داد تا از من عكس بيندازند. بعد 8 سالگي هم پولش را مي داد و مطمئن بود كه عكس مي گيرم. اما همه اش مي شد جوز قند و قيسي. سالهاي آخر مدرسه هم فيت و كراوات كشي... روي مدرك ديپلمم عكس 8 سالگي ام هست. يك روز عكاس داشت سرم را اصلاح مي كرد، همه صفحه هاي عكس را نشانم داد تا شايد عكسي از برادرم پيدا كنم. اما فقط همان عكس دسته جمعي بود! آن هم با كيفيت بدتر ... آن موقع حياطمان آباد و بزرگ بود آن طرف حياط مطبخ قديمي بود كه تويش چاه زده بودند و ازش آب مي كشيدند. پشت درختچه هاي انگور كنار در مطبخ نشسته بودم و تيله بازي مي كردم. صندلهاي لاستيكي اش يادم هست. كلش كلش كنان آمد و دستم را بالا آورد و انگشت اشاره ام را نشان كرد. غوره چهارم - پنجم بود كه خورد. انگشتم را گرفته بودم و مي دويدم. او هم همان جا ايستاد و مي خنديد. باورش نمي شد كه بخاطر يك غوره انگشتم همچين تاولي زده باشد. تيركمان سيمي اش را انداخت كنار و انگشتم را گرفت. ليسي بهش زد و كلي فوتش كرد. دردش قرار گرفت. سرم را بالا آوردم. گريه چشمانم را لور كرده بود. از همان نوار واضح چشمم ديدمش. هرچه سعي مي كنم چهره اش يادم نمي آيد فقط هميشه صندلهاي لاستيكي را مي بينم. پدر خوش نداشت اسم برادرم را بياورم. يكبار تنهايي باغ اناري را كرايه كرد. دست تنها بود. بدون اينكه بهم بگويد رفتم كمكش و تمام بارها را روانه ده كردم تا آخر كار احوال برادرم را ازش بپرسم. هنوز حرفم تمام نشده بود كه با عصبانيت نگاهم كرد. خرخر مي كرد. گفتم الان با همان چوب پرتيغ انار دستش، گلويم را پاره مي كند. سرش را برگرداند. كلي گذشت تا به زور، به حدي كه بفهمم ناله اي كرد.
- سال وبايي بد سالي بود. وبا گرفت. مرد. آب بدنش تموم شد.
جملات را تكه تكه و با آه مي گفت. در كتاب علوم خوانده بودم كه وبا چه مرضي است اما فكر مي كردم وبا ول شده. هيچكس وبا يادش نمي آمد. پيرمردهاي قلعه سرسنگ نشاني سالي را مي دادند كه قحطي بعد از جنگ آمده و چند نفري را تلف كرده است. خان براي اينكه اسمش بد در نرود كه به رعيتهايش نمي رسيده چو انداخته كه وبا آمده. هرطور حساب مي كردم آن سال قحطي به زمان پدرم نبوده و كم كمش زمان جواني جدم بوده است. تازه پدر هيچ وقت كسري براي شكم ماها نمي گذاشت. پدر وضعش آنچنان خوب نبود اما آنقدر كاري بود كه دستش به دهان برسد. صبح كه خر را هي مي كرد و از خانه بيرون مي زد نصف شب پيدايش مي شد. اين وقتي بود كه ترياك كاري نداشت. سر كشت ترياك كه دو سه شب سر مزرعه مي ماند. آنقدر در مي آورد كه ما ماهي يك بار پلو و گوشت كل مي خورديم. پاپي پدر نشدم. از اينكه سوال پيچش بكنند ديوانه مي شد. اگر مي گفتم درباره وبا دروغ مي گويد مي كشتم. واي به عصبانيتش آنقدر تند تند حرف مي زد كه كه يك يك كلمه از حرفهايش را نمي فهميدم و يكهو دانگي مي كشيد زير گوشم. هرچه سعي مي كردم نمي شد سر پا ايستاد.
مادر خيلي خانه نبود. هميشه با عمه مي رفتند سردار قالي و تا جيره اشان را نمي بافتند هيچ كاري نمي كردند. موقع نهار مي رفتم كنار دار. هرچقدر ناله مي كردم مادر سفره را نمي انداخت. مي شد ساعتها مي نشستم و به ترانه هاي سوزناكي كه عمه و مادر مي خواندند گوش مي كردم تا جيره اشان تمام شود و نهار را بياورند. با پيدا شدن سرو كله قالي خرها، عوايد كارگاه قالي از كشت خشخاش بيشتر مي شد. آنقدر از قاليهاي يكدست و ريز بافت مادر و عمه خوششان مي آمد كه نقدا همه ی پول را مي دادند اما نمي دانم مادر پول قالي ها را چكار مي كرد. پدر كه عارش مي آمد پول زنش بيايد داخل خرجي خانه. وقتي رويم نمي شد دستم را جلوي پدر دراز كنم مي رفتم سراغ مادر. هرچه التماسش مي كردم يك پاپاسي هم بهم نمي داد. مي گفت ندارم. وقتي هم بهش مي گفتم پس پول قالي ها را چكار مي كند. بهش بر مي خورد و مي رفت پشت دار و محكم پيچمه مي زد. تا چند روز محلم نمي گذاشت. من هم دنبالش را نمي گرفتم. البته بدم نمي آمد بدانم مادرم كجا پولهايش را قايم مي كند. مادرپولهاي مچاله شده را به لچكي اش گره مي زد و مي برد ....
ده دو تا قلعه داشت كه فقط از قلعه اسمشان مانده بود. قلعه سر سنگ و قلعه بالا. سر در ورودي قلعه ها سالم مانده بود اما اثري از ديوارهاي قلعه نبود، يا ديوار ها دم سيل رفته بود و يا آنقدر خانه ساخته بودند كه مي شد خانه هايي را در وسط ده ديد كه بخشي از ديوار قلعه تويش باشد. قلعه سرسنگ جاي پيله ورها و زمين دارها بود. چون اكثرا از يك رگ و ريشه بودند. راحت كنار هم زندگي ميكردند. مردم قلعه بالا يا رعيت قلعه سرسنگي ها بودند و يا مثل پدرم هرازي مي كردند. پدرم مجبور بود باغدار هاي پر افاده قلعه سرسنگي را تحمل كند و برود باغشان را هرازي كند. مي رفت داخل باغ به اندازه يك چاي خوردن ما. گشتي در باغ مي زد و مي آمد بيرون و قيمت و كليه ميوه هاي به درخت را مي داد. باغ دارها سر قيمت چانه نمي زدند. نشده بود كه بيشتر از ده من اشتباه كند. تازه پدر آن اختلاف را گردن نمي گرفت. مي گفت كولي ها از باغ دزديده اند. سالها پدر با سرسنگي ها كار مي كرد و حرف همديگر را مي فهميدند. سرسنگي ها يا به زور باغشان را به پدر مي دادند يا مظنه اش را براي اجاره باغ چشم بسته قبول داشتند.
قلعه سرسنگي ها خيلي كم توي جاده بين دو قلعه مي آمدند. ما هم اگر مجبور نبوديم نمي رفتيم. مدرسه را در قلعه سرسنگ ساخته بودند. گذشته از مدرسه، حمام خزينه اي، عكاسي و تمام كسب و كارها توي سرسنگ بود. حتي پيله ور هاي دوره گرد پايشان را به قلعه بالا نمي گذاشتند. عمه مي گفت يك روز پيله ور از همه جا بي خبري كلي جنس بار قاطر مي كند و مي آورد جلوي خانه ما تا بساط كند. برادرم هم نامردي نمي كند و با سيخ داف به كفل قاطر مي زند. پيله ور به دنبال قاطر راهي بيابان طرف قلعه ناصر خاني مي شود و بعد از آن ديگر در قلعه بالا پيدايش نمي شود. پدر همه قلعه بالايي ها را راضي كرد تا بچه هايشان را بفرستند مدرسه. قلعه سرسنگي ها كلي ناز آمدند و آخرش با تشر پدر و بااكراه راضي شدند. صبح با بچه هاي همسايه كش مي انداختيم دور دفتر و قلم ها و تا خود قلعه سرسنگ اراجيف مي گفتيم. مادر بيخود نمي گفت كه بچه هاي قلعه بالا باهوش ترند. هيچ وقت نشد كه يك قلعه بالايي نمره پايين بياورد اما نبايد شاگرد اول مي شديم.... يك بار از دستم دررفت و شاگرد اول شدم چنان كتكي خوردم كه نفسم بالا نمي آمد. با مشت زدند توي شكمم. دولا شدم نمي توانستم كمرم را راست كنم. فكر مي كردم پوست شكمم جمع شده. سرم را بالا بردم با صداي دوبر و چشمهاي اشك دار:
- داداشم حاليتون مي كنه.
دست روي دلشان گذاشتند و خنديدند. كلي شيشكي برايم بستند. حرفهايي به برادرم بستند كه دلم مي خواست زورم مي رسيد و شقه اشان مي كردم. تا بيرون قلعه گريه كردم. اكثر بچه هاي همسايه دلداري ام مي دادند. آنها مي گفتند كه يك برادر بزرگتر داشته اند كه وبا گرفته و خشك شده...، من نمي فهميدم كه چرا وبا دو سه تا قلعه سرسنگي را هلاك نكرده است. سر سنگي ها ول كن نبودند. مربوط و بي ربط بحث برادرم را وسط مي كشيدند و كلي حرف پشت سرش مي زدند...
... هر روز با پيراهن پاره و لب و دهان له مي رفتم خانه. مادرم ديگر نمي پرسيد چت شده؟ چون مي دانست كه جواب مي دهم: افتادم توي جوي... ديگر هم قلعه اي ها هم كاري به دعواهايم نداشتند. خسته كه مي شديم دعوا تمام مي شد. يك روز بيني ام شكست. روي صورتم خون و تف و اشك قاطي بود. آمدم جلوي مادر و با صدايي بين عصبانيت و التماس گفتم: برادرم كو؟
مادرم كه هميشه اشك توي آستينش بود پته لچكش را چسباند به چشمهايش و با صداي بلند زد زير گريه. ربع ساعتي گريه كرد. عمه كه از خواب پريده بود پريد جلوي من. هاج و واج مانده بود كه زخمم را ببندد يا مادر را آرام كند.
عمه از دوران جواني ته قيافه اي برايش مانده بود. اوايل مي خواسته به كسي شوهر كند كه ببردش يك جاي ديگر. به شهر... خودش مي گفت اگر شهر هم نشد يك جايي برود كه بشود همين طور رفت و رفت اما آبادي و سبزه هايش تمام نشود. نه مثل ده ما كه بيرون از ده، تا چشم كار مي كرد بيابان و خارزار ... اوايل همه پسرهاي فاميل، حتي پسرهاي خانواده دار سرسنگي خواستگارش بودند. اما آن موقع فقط بعضي وقتها پير خان ها پيغام مي دادند و قاصد مي فرستادند. مشخص بود كه عمه را مي خواستند كه اگر زهوارشان دررفت و به جاافتادند تر و خشكشان كند.
عمه همانطور كه آرام با سرچين هاي قالي خون را پاك مي كرد:
- هيچ وقت بخاطر داداشت دعوا نكن. فكر كن از وبا مرده. چه فرقي مي كنه؟ ...
دلم درست گواهي مي داد ... عمه طوري حرف مي زد كه يعني برادرم يك طور ديگر مرده .....
پدرم تنها زمين دار قلعه بالا بود. يك تكه زمين كه از پشت ديوار حياطمان چهل پا جلو مي رفت. پدر توي همين زمين كوچك بهترين ترياك تحويلي به دولت را عمل مي آورد. خشخاشها كه به گل مي نشست مي رفتم توي حياط و روي زمين خاكي دراز مي كشيدم و تا گرسنه ام نمي شد رگ نمي زدم. نه خوابم مي برد و نه بيدار بودم. مادرم فكر مي كرد درس مي خوانم. اگر مي خواستم هم نمي توانستم. بادكه بوي گلها را مي آورد. ديگر دستم به هيچ كاري نمي رفت ... آخرهاي دوره كشت، ديگر پدر از كنار زمين جنب نمي خورد. غذايي كه برايش سر زمين مي بردم را مي گرفت و خيره به زمين و هول مي خورد. روز تيغ زدن، من را مي گذاشت اول زمين و از آخر شروع مي كرد و مي آمد جلو. به عقل جور در نمي آيد اما آنقدر سريع كار مي كرد كه فقط مي توانستم هر چند دقيقه يكبار ببينمش كه دارد جلو مي آيد. به من كه مي رسيد خيس عرق بود و هناسه مي زد و من بايد سريع كوزه را دستش مي دادم تا بهش دهن بگذرد و كات كات همه اش را بخورد. هر بار زمان تيغ زني امتحان كردم. سه زخم يك شكل و دقيقا اندازه هم! همه چماق هاي ترياك يك جور تيغ خورده بودند! هيچ وقت نديدم يكي شان يك ذره كج تيغ خورده باشد. آب كوزه كه تمام مي شد مي نشست سر زمين و تا صبح چشم از چماقها بر نمي داشت. اول صبح كه از خواب بلند مي شدم پدر گوني ترياكهاي ورقه ورقه را مي ريخت روي سالن سنگي خانه. من و خواهر ها مي فهميديم كه كارمان شروع شده است. مي نشستيم و ترياكها را لوله مي كرديم و آنقدر مي ماليديم تا رنگ زعفران بشود. مادر بالاي سالن مي نشست و زير چشمي مارا مي پاييد، اما خودش دست نمي زد، منتظر بود يك طوري باريك بشود و برود سر دار قالي و جيره اش را ببافد. پدر ترياكها را كه مي ريخت، روي رختخواب آماده اش دراز مي شد و نصف روز مي خوابيد، تا آن موقع بايد ما همه ترياكها را لول كرده و به رنگ زعفران تحويلش مي داديم. همين كه كارمان تمام مي شد مادر مي بردمان سر آب قنات كه از توي حياط رد مي شد و با همان آب سرد و چوبك، دستهايمان را مي شست و با چاقوي قالي بافي اش زير ناخنهايمان را در مي آورد. يك بار كه جوش آورده بود و عجله داشت كه برود روي قالي، ناخن و گوشت انگشتم را غلفتي كند. مادر كه ضعف كرد دستم را بالا بردم و مثل اينكه دارم مي ميرم رفتم جلوي عمه. عمه كلي بد و بيراه گفت و شروع كرد حرف زدن. عمه دست از دل برداشته بود، وقتي انگشت له شده ام را نشانش دادم. بدون اينكه از وبا حرف بزند يك چيزهايي درباره برادرم گفت. فقط پاييد كه پدرم بو نبرد. برادرم از پدرم فرزتر بوده. آنقدر كه همه كار ما را توي يك ساعت مي كرده. عمه ام مي گفت ترياكهايي كه مي ماليده رنگي بين زعفران و روناس مي گرفتند. تازه اين وسط هواي من را هم داشته تا همان طوركه چهار دست و پا ميروم يك تكه ترياك را بجاي ليسك دهانم نگذارم. عمه ام شاهد بوده كه برادرم يك سال ترياكهاي زير ناخنش را با دندان پاك مي كند، همين كه ناخنهايش را به دندانهاي نيش مي كشد چشمانش خيره مي مانند به جلو و رنگش توي يك لحظه مثل گچ مي شود. چند دقيقه بعد از حال مي رود و روز بعد به هوش مي آيد. مادرم آنقدر هول كرده بوده كه اين همه وقت يادش مي رود ترياكها را جمع كند. برادرم مي پرد توي آب قنات و همان طور خيس مي آيد كنار ترياك ها و دوباره شروع مي كند به ترياك مالي. اين بار برادرم ترياكهاي زير ناخنش را توي ليفه تنبانش مي تكانده. عمه هم فهميد كه از حرفهايش چقدر بهم ريختم كلي به خودش بد و بيراه گفت و هرچقدر سعي كرد همه حرفهايش را مزاح نشان دهد نشد. دلم مي خواست برادرم را مثل پدرم زرنگ و نكش و تند مزاج توي ذهن نگه مي داشتم. اما ديگر نمي شد ..... از آن موقع ناخنهايش را باند مي گذاشته، مي گفته ناخنهايم را كه مي چينم. دردم مي آيد ، بعضي وقت ها ناخن ها آنقدر بلند مي شدند كه تاب مي خوردند. يكسال ناخنهايش را مثل قاشق مي تراشد و سر ترياك مالي مي كند شان توي ترياكها و به يك بهانه اي مي رفته توي كفتر خانه و خالي شان مي كرده. عمه مطمئن بود كه پدر فهميد كه ترياكها به اندازه يك لول كم است اما گمانش نمي رسيده كه برادرم و همه پسرهاي قلعه سرسنگي، پشت چاه هاي كفتري، با اين ترياكها چكار مي كنند. توي همه آبادي فقط خانها ترياك مي كشيدند. آن هم وقتي ميهمان شهري داشتند. ترياك را خانه نمي گذاشتند. هر وقت مهمان برايشان مي آمد با نسخه يك دكتر همولايتي از داروخانه ترياك مي گرفتند و اگر مهمان خيلي عزيز بود مي فرستادند دنبال پدر. بابا با وسواس ترياكهاي زعفراني اش را از جايي كه هيچ نفهميديم كجاست بيرون مي آورد و پيشكشي براي خانها مي فرستاد. نصف قلعه سرسنگي ها خان بودند و تا پنجاه سالشان نمي شد لب به ترياك نمي زدند. بعد از آن هم ترياكهاي زعفراني پدر را مي چسباندند به وافور سرچيني اصل. عمه مي گفت بخاطر ترياكها بوده كه خانها صدسال عمر مي كنند. شايد راست مي گفت! از وقتي كه ترياك هاي پدر به خانها نرسيد چند نفري شان شصت سالگي را تمام نكردند. گماشته خان ها سر برداشت ترياك مي آمد و به پدر مي سپرد كه سهم خان ها را از ترياك تحويلي به دولت كم كند.
پدر نصف روز مي آيد خانه و هرچي دنبال برادرم مي گردد پيدايش نمي كند. انگاري يك نفر چيزهايي بهش گفته بوده. تيز مي رود سر چاه كفتري. لب اولين چاه كه مي رسد قفل مي كند. جلو نمي رود. گردن و پاهايش مثل چوب مي شوند. همان جا مي افتد روي زمين. برادرم و بيست و چند جوان قلعه بالايي سيخ سنگ و دود و دم را ول مي كنند و مي روند بالاي سر پدر. از همان وقت دهان پدرم كج شد. يك طرف صورتش محكم مي شد و طرف ديگر صورتش لق مي زد. پدر نگذاشت طبيب بهش دست بزند. مادر و طبيب را به گوشه اي پرت مي كند و قمه بدست و در به در دنبال برادرم مي گشته. نه برادرم و نه هيچ كدام از جوانهاي قلعه بالا پيدايشان نبوده. يكي از جوانها وسط سردر قلعه گير پدرم مي افتد. عمه ام مي گفت كتف جوانك به پوستي بند بوده. بار دوم كه رفتم قلعه ناصرخاني يكي بود كه با يك دست سفره مي انداخت. احوال پسرهاي قلعه بالا را از پدرهايشان پرسيدم. آنها كه نمي گفتند پسرهايشان به وبا مرده من را حواله مي دادند به پدرم. مي گفتند پدرم هر چه بگويد همان است. نمي توانستند قبول كنند پسرهايشان كه با نان زحمت بزرگ شده اند اين جوري از كار در بيايند و آن وقت جوانهاي قلعه سرسنگي كه حلال بودن نانشان خيلي معلوم نبود سالم و شق و رق با موهاي چرب كرده شان جلويشان نمايش بدهند.پدر با اينكه پولدارنبود و با جايي ارتباط نداشت اما حرفش از كدخدا هم بيشتر دررو داشت. قماربازها سايه پدر را كه مي ديدند غيبشان مي زد يا خودشان را مشغول تعريف نشان مي دادند. واي بحالشان اگر پدر سر قمار مچشان را مي گرفت چشمانش را مي بست و تركه انار بدست مي آمد وسط مچ انداختنشان و هيچ كسي را بي نصيب نمي گذاشت. كدخدا يكبار از همين تركه ها تا چند ماه مي شليده است.
باغ بزرگ كدخدا، آبادترين باغ قلعه سرسنگ بود. كدخدا هرازي پدر را قبول داشت و فقط با او كار مي كرد. به همين خاطر وقتي در باغهاي سرسنگ سور داد فقط ما را از قلعه بالا دعوت كرد. پسر كدخدا از اجباري آمده بود و كدخدا به هركي مي رسيد عكس پسرش را با پاگونهاي خالي نشان مي داد. پدر و قلعه سرسنگي ها داشتند قليان مي كشيدند و من كه از محفل زنانه بيرونم انداخته بودند با جورابم ماه جويي مي گرفتم كه يكهو داد همه در آمد. جيغ مي زدند و مي دويدند. از وسط باغها شعله مي زد بيرون. همه اشان مي گفتند شعله اي كه توي تابستان و با چوبهاي تر اين طور هار باشد حتما سبزه اي باقي نگذاشته ... من خودم را آخر از همه رساندم. خارهاي دزدگير سرديوار باغها را آتش زده بودند و شعله ها از اول كوچه باغها تا آخرشان زبانه مي كشيد و خاموش مي شد. بدون اينكه سرشماري كنند كه كدام از پسرها نيستند مشخص بود كار برادرم است. يادم نمي آيد پدرم غيظ كرده باشد حتي وقتي من و مادر را سوار خر كرد. در گوش من خواند:
- گوش اين خانك ها را پيچاند. تو هم مثل من و اون باش ....
بيخود نبود كه همه پدر را قبول داشتند. توي سال وبايي، گاوها مريض شده بودند. خره مي كشيدند. از وقتي گاو همسايه انگشت دختر مهمانشان را كنده بود هيچ كسي جرئت نمي كرد بهشان آب و علوفه بدهد. گاوها يك شب از طويله هايشان زدند بيرون. گاو ما يك طرف طويله را خراب كرده بود. همه گاوهاي دو قلعه آبادي را قرق كرده بودند. كسي جرئت نمي كرد طرفشان برود. آن كسي هم كه رفته بود از بخشداري تفنگ بگيرد گم و گور شده بود. ده خالي خالي، ديگر دكان و خانه اي نبود كه گاوها آسيبي بهش نرسانده باشند. يكي از بچه هاي همسايه بي خبر رفته بود وسط ميدان، يك گاو با شاخ بلندش كرد و فرستاده اش به هوا. بيچاره سفيه ماند كه ماند. چه شبهايي بود!... گاوها سم مي كوفتند و نمي گذاشتند بخوابيم. بعد مي آمدند جلوي در خره مي دادند. مي رفتيم كنار مادر و پناه مي گرفتيم و دعا مي كرديم كه پدر بيايد. مردها همه شان دل درد گرفته بودند وگرنه مي گفتند به يك تيغشان همه گاوها را هلاك مي كنند! گاوها بايد نابود مي شدند. مردهاي ده هم كلي نقشه مي دادند اما مشكل آن بود كه هيچكس نبود كه دل درد نداشته باشد و برود سراغ گاوها...
دو شب بعد از مريضي گاوها پدر از قاسني چيني برگشت. نگذاشت حرف مادر تمام شود. رفت توي انباري و با لباس زير امد وسط سالن. همه بدنش را با موم و پيه ماليد و تا صبح قمه اش را تيز كرد. گاوها كنار چارچوب درمان را خراب كرده بودند از همان جا پدر را مي پاييدم. پدر رفته بود و سط گاوها توي ميدان مي چرخيد و با قمه مي زد. پدر از خون پيدا نبود. گاوها ناله هاي عجيبي مي كشيدند و مي افتادند و تا مي آمدند بلند شوند چند تكه شده بودند. همه جاي ده را خون گرفت. توي اين شلوغي يكي از گاوها كه انگاري كله ام را ديده بود خيز برداشت به طرف در. شاخهايش طرفم مي آمد اما مات مانده بودم و تكان نخوردم. نيم متري مانده بود كه بهم برسد كه پدر بهش رسيد. برق قمه پدر را ديدم، چند وجب مانده به من يكهو سرش افتاد و با گردن بريده خورد به چارچوب. همه هيكلم خوني شد! داغ شده بودم. قيافه پدر عجيب بود خون و لخمه هاي گوشت روي تن چربش قرار نمي گرفتند و گلوله گلوله مي ريختند پايين. پدر توي يك چشم بهم زدن، تكه هاي گوشت را ريخت توي چاه مطبخ قديمي امان. قلعه سرسنگي ها جلوي پدر ازش تشكر مي كردند اما پشت سرش مي گفتند بايد خسارت گاوها را بدهد. يك هفته نشده بود كه ديگر در خانه ماندن ممكن نبود. بوي لاش همه جا را برداشت. تا يك ماه فكر مي كردم بوي لاش مي آيد. مي دويدم لب قنات كله ام را مي كردم توي آب و زير آب بالا مي آوردم. پدر كپه كپه آهك ريخت توي چاه تا بو ول شد ....
با بچه هاي همسايه عهد كرده بوديم سيكل كه گرفتيم ديگر پايم را توي قلعه سرسنگ نگذاريم. رفتم تا از مدرسه مدركم را بگيرم،حسابي موهايم را كتيرا زده بودم و با وسواس مثل پوستر فيلم خارجي كه به ديوار سلماني آويزان بود يك تكه مو را آورده بودم روي پيشاني. اولين كت و شلواري كه از خودم بود را پوشيده بودم و عجله داشتم كه هر چه زودتر سيكلم را نشان پدر بدهم. نمي دانم كه به چي فكر مي كردم يكهو ديدم ده نفري دورم را گرفته اند. از اخمها و چماقهايشان معلوم بود كه يك كتك حسابي مي خورم. شايد بهانه بود! اما مي گفتند كه به يك دخترسرسنگي كه سرش را از پنجره خانه شان بيرون آورده بوده متلك گفته ام. جاي التماس و قسم و حاشا نبود. فرز رفتم طرف يك قلوه سنگ. نگذاشتند دستم به سنگ بخورد. چوب بود كه به همه جايم مي زدند. نمي دانم كي شد كه ولم كردند. وقتي حالم جا آمد ديدم شلوارم را از زانو چيده اند و پاچه ها را چپانده اند توي يقه ام. چاره اي نبود. بايد با آن قد دراز و پاهاي پرمو همه قلعه سرسنگ و جاده را پياده مي رفتم. به خنده ها و ليچارها گوش ندادم. عزم كرده بودم كه گريه نكنم. توي قلعه سرسنگ، آرام رفتم بدون سر و صدا و حركت اضافي. اما با آن صداي دوبرم از ورودي قلعه سرسنگ تا در خانه گريه كردم. پدرم لب سكوي هشتي نشسته بود و چپق مي كشيد. پاچه ها را از يقه ام بيرون نياوردم و با همان قيافه داغان جلوي پدر ايستادم. به من زل زده بود و اخم هايش را كرده بود توي هم. جاي چوب ها درد مي كرد. مي خواستم به پدر التماس كنم كه پشتم دربياد. نمي توانستم درست حرف بزنم. همين طور بي هدف كلمه ها را رديف كردم:
- مثه سگ كتكم زدن. مي زدن مي زدن مي زدن. تكيه شان به كوه بود نه مثه من بدبخت و بي كس. اگه اون برادرم كه من نمي دونم چرا از دست شما فرار كرده اينجا بود تنبان همه اشان را كلاه مي كرد.
خيره نگاهم كرد. منتظر بودم با چپق بكوباند توي سرم. دق كرده بودم و همان طور كه سرم بخاطر چز و دق پس مي رفت چپقش را مي پاييدم. چپق دود نداشت.... پدرم سر حرفهاي كمتر از اين سياهم مي كرد. نمي دانستم مي خواهد چكار كند... اجازه نداد شلوارم را عوض كنم. چپق را كناري انداخت و دستم را كشيد و افتاد به راه سرسنگ. بي حرف مي دويد. متعجب بودم كه چرا تركه اش را بر نداشته. وسطهاي راه آويزانش شدم. نديده بودم بدون تركه دعوا بكند. هول اين را داشتم كه پدر دشنه اش را از پاچه بكشد بيرون و خون به پا كند. قلعه سرسنگي ها تا پدر را ديدند سر جا ميخكوب شدند. جواني كه با چوب زد به پهلويم به تير كنار ميدان تكيه داده بود. رنگش مثل گچ! چشم غره اي بهش رفتم. منتظر بودم كه پدر بيايد وسط ميدان و مثل گاو كشي اش همه را بدهد دم كتك و فحش. اما پدر ميدان را رد كرد. حتي به كدخدا كه آمده بود نگذارد پدر كسي را بزند محل نگذاشت. جوانك از كنار تير بلند شد. قيافه اش داشت از هم باز مي شد. از در پشتي قلعه بيرون آمديم. سرسنگي ها هواي كار را داشتند كه مي خواهيم چكار كنيم. پدر مثل راه سرسنگ كه صدايش در نيامد چيزي نگفت. مستقيم مي رفت به جلو و اصلا به من كه كلي زور مي زدم تا بهش بفهمانم كه لااقل يك نعره اي سر سرسنگي ها بكشد محل نگذاشت. دستم را از دست پدر كشيدم. گفتم اگر مي خواست بزند توي هشتي مي زد. كم كم داشتم مي ترسيدم كه پدر مي خواهد سرم را زير آب كند. شايد به اين خاطر كه مثل برادرم نيستم. آماده بودم كه فرار كنم. حتي به ذهنم آمد كه نكند پدر بعد از قضيه چاه هاي كفتري برادرم را كشته باشد. شايد مي خواهد كارم را تمام كند و برود به همه بگويد از وبا مرده ام .... سريع نگاهم كرد. چاك اخمش گودتر شده بود اما غيظ نداشت. دستش را گذاشت روي شانه ام:
- مگر نمي خواستي برادرت رو ببيني.
-برادرم ؟...
پدرانداخت تو راه قلعه ناصر خاني، من هم به دنبالش. همه جاي راه خار در آمده بود. آنقدر هول كرده بودم كه نفهميدم خار پاهايم را آش و لاش كرده. بعد از آن همه سال كه دنبال برادرم بودم قلعه ناصرخاني بود؟ از دور گلوله هاي خار را مي ديدم كه در كنار ديوار قلعه جمع شده بود. پاهايم روي زمين نبود اصلا نمي دانستم چه اتفاقي مي افتد. منگ منگ به زورپدر بود كه جلو مي رفتم.
قلعه ناصر خاني كه كلي وقت است متروك است!... حتما برادرم را همين جا چال كرده .... شايد مي خواهد طوري خدمتم برسد كه ديگر ياد برادر نكنم ... شايد به اين خاطر من را از ناصرخاني ترسانده اند تا سراغ قبر برادرم نروم.ناصرخان ارباب همه ده هاي بخش، براي درمان آب مرواريدش مي رود فرنگ و تمام زندگي اش را مي دهد دست مباشرش. مباشر هم نامردي نمي كند. تمام زندگي ناصرخان را صاحب مي شود. به بزرگان قلعه سرسنگ هم زمين مي دهد تا بروند اداره ثبت گواهي بدهند تا زمينها به نام مباشر شود. ناصر خان به فرنگ نمي رسد توي لهستان ذات الريه مي گيرد و تمام مي كند و مباشر هم تمام پولهاي ناصر خان را برمي دارد و مي رود شهر. مادرم از فرشها و بلورهاي ناصر خان خيلي تعريف مي كرد. مباشر كه مي رود باقي چيزها را باغبان ها و رعيت ها بر مي دارند و مي آيند قلعه سرسنگ. نمي دانم پدر راست مي گفت يا از دقش بود كه مي گفت كدخدا آشپز ناصر خان بوده است. قلعه ناصرخاني از قلعه سرسنگ مي گذشت. ما برای اينكه چشممان به سرسنگي ها نيفتد سراغ خانه ناصر خان نمي رفتيم. سرسنگي ها هم يا از بي حالي و يا از ترس روحهاي سياهپوشي كه آنطرفها ديده بودند پا به جاده ناصر خاني نمي گذاشتند. پدر دور قلعه چرخ زد. هر چه چقدر طرف در قلعه باد خشك مي آمد، ديوار پشتي قلعه در پناه تپه آرام وبا صفا بود. دلم مي خواست همان جا بنشينم و پايم را كه تاول زده بود را بمالم و سينه ام كه داشت از چوب سر سنگي ها كبود مي شد را بچسبانم به خشتهاي داغ قلعه. پدر دو سه قدم از شيب تپه بالا رفت. نگاهم كرد. بايد مي رفتم كنارش. داخل يكي از سوراخهاي پشت قلعه، سياه چادر زده بودند و زيرش آدم ها وول مي خوردند. بيست تايي جوان مشكي پوش كه همه شان سرهاشان را توي هم كرده بودند. هر از گاهي صداي نيزه مي آمد. مي ترسيدم جلوتر بروم. سرش را برگرداند وبه نوك تپه نگاه كرد.
- برادرت يكي از اين هاست اگه مي خواي برو پيداش كن و ببرش تا اون كه زده زير چانه ات را قرمه كنه.
خودم هم صدايم را نفهميدم. - كدامشان است؟
پدر برگشت كه برود.
- نمي دانم. خيلي وقت است نديدمش. توي اينهاست. برو پيدابش كن.
بدون مكث دنبال پدر راه افتادم. همه پسر ها مثل هم بودند. ريش تنك، پيراهن مشكي پرلك و قرمز شده. نمي خواستم اصلا به اينكه برادرم توي اينهاست فكر كنم. به خودم مي گفتم: از كجا كه اين هم از دروغهاي پدر نباشد؟.... سرم را برنگرداندم تا يكي را كه مثل بقيه نيست ببينم. حالم يادم نيست شايد مي خواستم گريه كنم. تا خانه به خودم مي گفتم كولي ها هستند. از ميانشان بويي بين پشگل و ترياك مي آمد. با شلواركهنه ام سراغ عمه رفتم. عمه حوضهاي قالي را تمام كرده بود. همانطور كه پيچمه مي زد حرفهايم را شنيد و شانه را محكم مي كوبيد و جوابم مي داد:
- سراغشان نرو! ما نمي شناسيم كه آنجا كي به كي هست. اونها هم نمي شناسن. تا مياي بگي من كي ام سرت رو ميبرن. گفت از مادر بپرسم چون مادر دزدكي برادرم را مي بيند. ماندم تا مادر بيايد روي قالي ... اول مي خواستم صدايم را بلند كنم كه چرا اين همه و قت از برادرم نگفته اما دلم برايش سوخت. با چشمان قرمز و گريه كرده اش نگاهم كرد و رفت پشت دار. همين كه گفتم برادرم كدامشان است؟
زد زير گريه. دو سه رج بافت و گريه كرد. اصلا نپرسيد كه از كجا فهميده ام. بعدها گفت كه يك ساعت بعد از ما رفته ناصرخاني. برادرم پدر را ديده اما قيافه من را نديده است. كلي طول كشيد تا عمه مادرم را آرام كرد. مادرم همه اش به پدر كه مي گفت باني بدبختي همه ماست نفرين كرد. اما آخرش هيچ حرف تازه اي نزد. حوصله شنيدن نفرين هاي مادرم را نداشتم. از كارگاه قالي زدم بيرون.... جاي شكرش باقي بود كه مدرسه تمام شده بود و ديگر لازم نبود به سرسنگي ها بربخورم. عمه قدغن كردكه نزديك ناصرخاني هم نشوم. مي گفت كلي مريضي دارند. اما فردايش با شلواروصله كرده ام رفتم سراغشان. از دور نگاهشان كردم. از ترس سر سنگي ها موقع اذان صبح زدم بيرون. موقعي كه به ناصرخاني رسيدم تازه بيدار شده بودند و خودشان را مي كشيدند. يكي شان كه از همه ورزيده تر بود بلند شد و يكهو خيره نگاهم كرد. نمي توانستم چشم ازش بردارم. به خودم گفتم اگر تكان خورد در مي روم. جوان سياهپوش همانطور نگاهم مي كرد. پسرك توي عكس را مي ديدم كه با دستهاي قفل كرده به من چشم دوخته. چهره اش را طور به طور مي ديدم. شكل خودم و پدر مي شد. اصلا دلم نمي خواست او برادرم باشد ....
اگر هم از بخت كج، سرسنگي ها را مي ديدم با قدرت مي گفتم: برادرم رفته شهر حقوق بخواند.
عمه حوض را تمام كرده بود و داشت حاشيه قالي را مي بافت:
- مادرت پول قالي بافي اش را مي دهد به كولي ها تا براي برادرت غذا ببرند. دولتي ها هم سهميه ترياكشان را از راه پشت ناصرخاني بهشان مي دهند .......
صداي جيغ همسايه پشتم را لرزاند. نمي دانم ساعت چند بود. اما من تازه از فكر برادرم بيرون رفته بودم و پشت چشمهايم گرم شده بود. توي رختخواب نيم خيز شده بودم و گيج نمي دانستم چكاركنم. پدر از رويم پريد و پايش به چانه ام خورد. نمي شد كه دراز بكشم. دنبال پدر دويدم. زن بيچاره همسايه وسط حياط افتاده بود و خون از دهانش سرازير بود. دزدها با چماق زده بودند توي فكش. فكش از جا در رفته بود. تا آخرش هم فكش درست نشد. دهانش چفت نمي شد و نمي توانست تف هايش را جمع كند. پدر چماق را يرداشت و به دو رفت تا ردي از دزدها پيداكند. دزدها شانس آوردند كه در رفتند وگرنه پدر كله اشان را مي پراند. پدر يك ساعت بعد آمد بالاي سر زن همسايه. قيافه زن بخت برگشته ديدني بود. فك پاييني اش كج شده بود و دهانش صد درجه بدتر از پدر مي پيچيد. گوشه لبش مي خورد به نوك بيني اش. زن وسط حياط نشسته بود و گريه مي كرد و محكم مي زد به تخته رانهايش. مادر آن وسط وقت پيدا كرده بود و هاي هاي زار مي زد. پدر رفت سراغ زن همسايه تا از روي قيافه، دزدها را بشناسد كه از كولي ها بوده اند يا از طايفه گله زن؟ در هيچ كدام از دو قلعه دزد نداشتيم. زن يكي از دزدها را ديده بود. نشاني قيافه دزد را نداد. اسمش را گفت. همين كه پدر را ديد تف انداخت بصورتش. صورت پدر لكه لكه خوني شد. پدر به زحمت سرش را بالا آورد. از گريه مادر كاملا دستگيرش شد كه يكي از دزدها برادرم بوده. ديدم كه همان وقت شانه هاي پدر بالا رفت و گردنش كوتاه شد. مستقيم رفت خانه و افتاد به رختخواب ... تا دو روز نمي شد به رختخوابش دست زد. داغ داغ ... اولين كاري كه بعد از بلندشدنش از رختخواب كرد، داد در مزرعه خشخاش كه به جانش بند بود، گوسفند بچرانند. بعدش باغ سيب كدخدا را پس داد. پدر كه ور ور ور حرف مي زد. روزي دو سه بار هم دهانش باز نمي شد. مي رفت روي سكوي هشتي مي نشست ساعتها. خيره مي ماند به چپقش كه كلي بعد از خاموشي اش هنوز بهش پك مي زد. به هيچ چيز كار نداشت، خرش را كه نمي گذاشت دستم بهش برسد را بر مي داشتم و تا شب پيدايم نمي شد. حتي به مادر كه يك روز در ميان با زنهاي همسايه مي رفت قلعه ناصر خاني چيزي نمي گفت. براي ما خوب شده بود اما اوضاع به مراد ما نماند!.......... يك روز صبح كه بلند شديم پدر نبود. سر ظهر آمد خانه با كليد چهار تا باغ. دوباره خشخاش ها را كاشت و ديگر همه روز مي رفت باغ. حتي نمي پاييد كه من براي دانشگاه افسري درس مي خوانم و وقت ندارم. با يك چوب هفت هشت متري مي فرستادم بالاي درخت گردو تا گردو بتكانم. آن بالا از فكر اينكه يك دختر سرسنگي ببيندم كلي سرخ و سفيد مي شدم، اما دلم را خوش مي كردم كه روزي افسر مي شوم.
تارهاي قاليچه را بريدم و با مادر و عمه و خواهرم كه تازه مدرسه مي رفت افتاديم به جان قاليچه. قاليچه طور عجيبي حرف نداشت. همين طور به دلم افتاده بود كه اين قالي آخر است. عمه هميشه در نقشه ريزي مشكل داشت، دستش از همه فرز تر بود. اما بايد مادر نقشه را پياده مي كرد تا عمه بتواند سريع تمام نقشه را پر كند. اما توي آن قاليچه خود عمه نقشه ريخت و بافت. همه انگشت به دهان مانده بودند. طوري رنگها را باهم جور كرده بود كه هر كي نمي دانست فكر مي كرد قالي را با پود سفيد بافته اند و با قلم نقاشي اش كرده اند. دلم بيخود شور نمي زد. يك روز صبح عمه غيبش زد. براي عروسي همه بچه هاي فاميل قاليچه گذاشته بود و رفته بود . آخرين بار با يك جوان يقه ماهوتي ديده بودنش كه به هواي خريدن قالي رفته بوده كارگاه عمه. عمه پيدايش نشد. پدر هيچوقت ديگر اسم عمه را نياورد. اوايل فكر مي كردم همين كه پاي يك مرد توي قضيه است كافي است تا پدر برود و گردن عمه را بشكند. بعد از آن تب پدر ديگر به حرفهاي كسي اهميت نمي داد يكنفر مي گفت توي بندر عمه را ديده كه چاي قاچاق رد مي كرده. يكنفر مي گفت توي كردستان توي يك خانقاه مجاور شده .....
مادرم مثل زنبور ويز ويز مي كرد. رفته بود توي آشپزخانه و كاسه بشقابها را مي كوبيد توي سرهم. اهميت نمي داد كه دارم درس مي خوانم. رفتم جلويش را بگيرم ديدم مثل لبو سرخ شده. نگاهم كرد. چشمانش شده بود کاسه خون ...
- آخرين بار كي رفتي قلعه ناصر خاني؟
شستم خبر دار شد. ربع ساعت بعد كنار قلعه بودم. هيچ كس نبود. همه جا را گشتم. زير سياه چادر، دو سه جا به اندازه يك خون دماغ ، خون تازه ريخته بود. خر پدر را برداشتم و همه بيابانها را گشتم. اثري نبود. مي گفتند آژان ها جمعشان كردند. اما شهرباني بخش هيچ خبري از شان نداشت. توي قلعه وضعي بود. زنها از بس كه گريه كرده بودند گونه هايشان پوسته پوسته شده و چشمانشان گود افتاده بود. زنها توي دالان ماجمع مي شدند و پچ پچ مي كردند اما از ترس مردها دم نمي زدند. عوضش مي رفتند قبرستان خودشان را خالي مي كردند. خودم شاهد بودم يك روز پيرمرد خشكيده اي را آوردند خانه و همه ريختند دورش تا داخل كتاب نگاه كند و پسر ها را پيدا كند اما افاقه اي نكرد. بعد از مدتي زنها نشستند زير پاي مردها كه پسرها رفته اند شهر تا سالم شوند و برگردند. بايد وقتي برمي گردند هيچ خشخاش زاري نباشد. كدخدا هم از خدا خواسته پي اين حرف را گرفت و همه را مجاب كرد كه توي خشخاش ها گوسفند بچرانند و بجايش گندم بكارند. اما پدر بدون اينكه به كدخدا نگاه كند.
- پسرها هيچ وقت نميان.
پدر آنقدر محكم گفت كه من مانده بودم. كدخدا بور شده رفت. پدرم مطمئن بود كه برادرم برنمي گردد. گاهي فكر مي كردم پدرم مي داند پسرها كجا رفته اند. شايد رفته همه اشان را تحويل زندان شهر داده. يادم مي آيد شب روزي كه پسرها رفتند، پدر رفته بود قاسني. گفتم بروم از خودش بپرسم. رفتم سر كشتش و سر صحبت را باز كردم. تعريف را رساندم به برادرم.
- پسر مواظب باش ترياكها را نشكني. تو امتحان دانشگاه افسري كه اين سوالها رو نميدن. برو سر درست ....
ترياك پدرم فرق كرد. از وقتي پسرها غيبشان زد. پدر جلوي همه يك گوني پشكل خر مي آورد و مي ريخت جلوي خواهرهايم كه داشتند بزرگ مي شدند. دخترها باكلي نف نف و اه اه پشكلها را با ترياك مي ماليدند. ديگر پدر نمي پاييد كه ترياك زير ناخنها نرود ،دخترها را ول مي كرد به امان خدا. دقيقا وزن مي كرد و به اندازه وزن پشكلها ترياك بر مي داشت و قايم مي كرد.
ديگر قلعه سرسنگي ها حاضر بودند عوض ترياك پدر، زمين بدهند. دو سه تا از جوانهايشان مي آمدند خانه ما و با كلي اصرار از پدرم ترياك مي خواستند. پدر جلوي ما ها رو درواسي نمي كرد. يك كفدست ترياك زعفراني و يك بقچه پشكل خري كه تازه كما خورده است را بهشان مي داد. يك بار كه براي مرخصي از دانشگاه نظام آمده بودم ده. همين طور الكي رفتم قلعه ناصرخاني باز جوان هاي سياهپوش را ديدم. هول رفتم تا برادرم را پيدا كنم اما همه اشان سرسنگي بودند. جواني كه با چوب زده بود توي سينه ام تا من را ديد گورگم شد ... گمانم پدر متوجه نشد كه من دانشگاه افسري قبول شده ام. اصلا اهميتي نداد. پدر به چيزهايي كه ازشان سر در نمي آورد توجهي نمي كرد. شب به شب چپه چپه پول مي گذاشت سر رف و مي رفت سراغ مزرعه خشخاشش كه با زمين سرسنگي ها وسيع شده بود. وقتي بهش گفتم افسري قبول شدم پريد وسط حرفم.
- حالا چقدري پول ميخواي؟
گفتم اگر به پدرم بگويم كلي قربان صدقه ام مي رود. اما هيچ نگفت. پدر خيلي در قيد و بند احساسات نبود. فقط دو بار ديدم كه گريه بكند. يكبار وقتي بخاطر دزدي خانه همسايه تب كرده بود در رختخواب با چشمهاي بسته و بي صدا گريه مي كرد . اشك از گوشه پلكهايش بيرون مي آمد و سرازير مي شد. يكبار هم وقتي داشت توي چاه مطبخ متروكمان آهك مي ريخت. ناغافل رفتم بالاي سرش. هول كرده بود. تتمه آهكها را با دو سه پره بيل ريخت توي چاه. همه مطبخ را گرد آهك برداشته بود. پدر بدون اينكه نگاهم كند.
- ديگر بوي لاش نمي آيد.
سرش را كه خم كرد. اشك از روي گونه اش سريد و از نوك بيني چكيد. بوي لاش خانه را برداشته بود. مادر هم كه تازه پسرها رفته بودند با اعصاب خرد هميشه غر مي زد كه توي چاه موش مرده افتاده و بو كرده است. پدر هم سريع از كدخدا دو سه من آهك قرض كرد. سي چهل تا پيراهن مشكي كنار چاه بود كه پدر آنها را هم آهك مال كرد و ريخت توي چاه. وقتي گفتم چرا گريه مي كني؟
اشكهايش را با پته پيراهنش پاك كرد.
- آهك مي رود توي چشمام. لا مصب مي سوزوند.
دو سه بار ديگر كه ديدم توي چاه آهك مي ريزد، پاپي اش نشدم. حداقل هزار تا موش مرده بودند كه آنقدر بوي لاش مي آمد.دقيقا دو هفته مانده بود تا خودم را به دانشكده نظام معرفي كنم، نامه پدر به بخشداري را پاكنويس كردم. تاكيد كرده بود سر در بياورم كه چرا مامورين براي گرفتن ترياكهاي دولت نيامده اند. داشتم براي صدمين بار چمدانم را مرتب مي كردم. مادر رفته بود چشمه شاه قنداب ملافه ها را بشويد و سري هم به امامزاده بغلش بزند و دعا كند كه برادرم برگردد. چمدان را نبسته بودم كه شيشه هاي خانه شروع كرد به لرزيدن. همه جا مي لرزيد. قاب عكس پسرهاي فاميل از روي تاقچه افتاد پايين. دختر ها كه در اتاق رشته آش مي بريدند با همان دستهاي خميري آمدند وسط سالن و بربر به من نگاه مي كردند. فكر كردم زلزله است. بچه ها را برداشتم و آمدم توي حياط. طياره بود كه با بالهاي دو رديفه اش روي ده جولان مي داد. آنقدر پايين بود كه وقتي از روي خانه ما رد مي شد دخترها سرشان را پايين مي آوردند. طياره رفت. به دخترها توضيح دادم كه مي خواهم در دانشگاه درس طياره راني بخوانم و بچه ها كه از حرفهايم سر در نمي آوردند گيج نگاهم كردند. پدر خواسته بود كه قبل از رفتن بروم سراغش تا يك سري چيزها را برايم بگويد. برايم جالب بود كه پدرم مي خواهد حرف بزند. رفتم سراغ پدر تا توي خشخاش ها باهاش صحبت كنم و شايد توي حرفها راضي اش كنم كه پول خريد يك اتومبيل را بهم بدهد. اوضاع بي مشكل نبود. مه غليظي خشخاش زار را گرفته بود. نيم متر بالاي خشخاش ها سفيد سفيد! هيچ چيزي مشخص نبود. آرام رفتم سراغ پدر كه مي دانستم وسط مزرعه علف هاي هرز را مي كند. ساقه هاي ترد ترياك زير پايم مي شكستند. پدر آمار تك تك ساقه ها را داشت اما آن روز خيلي نگران شكستنشان نبودم. به دلم بد آمده بود. آماده شنيدن يك خبر بد بودم كه يكهو ديدم وسط ترياكها يك حفره از ساقه هاي شكسته درست شده. جلو تر رفتم. پدر با دهان كج افتاده بود وسط خشخاشها و كف سفيدي از دهانش سرازير بود.
خشخاش كاري غير قانوني شده بود و اداره مبارزه با كشت خشخاش به پدرم خبر نداده بود كه طياره هاي سمپاش براي نابودي مزارع مي آيند ......
هنوز بعضي وقتها كه بوي لاش مي پيچد توي بيني ام. نمي توانم توي پادگان بند شوم. راننده ام را مرخص مي كنم وتنهايي مي آيم سر خرابه هاي قلعه بالا ... مطبخ متروكمان را پيدا مي كنم. تمام گوني آهكی که از آشتیبانی قرض گرفته ام را خالي مي كنم توي چاه و يادم مي رود كه نبايد آهك توي چشمم برود ......
شیراز / بهار 85



<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?